SON YAZILAR

28 Kasım 2015 Cumartesi

Disiplin cezası alan memurun Savunma veya disiplin kurullarına yapacağı itirazda Dikkat edilecek hususlar

Alo Sgk | 08:41 | | | | | | | | | | | | |
Disiplin cezası alan memurun
Savunma veya disiplin kurullarına yapacağı itirazda
Dikkat edilecek hususlar




Tahir YÜZBAŞIOĞLU
Gelir Uzmanı

1.Giriş
Memurlar hakkındaki disipline dair hükümler 657 sayılı Kanunun 124 ile 144. maddeleri arasında düzenlenmiştir.
Kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacı ile kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin Devlet memuru olarak emrettiği ödevleri yurt içinde veya dışında yerine getirmeyenlere, uyulmasını zorunlu kıldığı hususları yapmayanlara, yasakladığı işleri yapanlara durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde sıralanan disiplin cezalarından birisi verilir.
Bu yazımızda 657 sayılı Kanunun 125 inci maddesinde sayılan disiplin cezalarından birini alan memurun savunma veya disiplin kurullarına yapılacak itirazlarda dikkat edilecek hususlar açıklanmaya çalışılmıştır.
2. 657 Sayılı Kanun Uyarınca Devlet Memurlarına Verilen Disiplin Cezaları
Disiplin cezalarında savunma hakkı genel olarak Devlet Memurları Kanunu'nun 130. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, Devlet memuru hakkında savunma hakkı alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları şunlardır:
- Uyarma: Memura, görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.
- Kınama: Memura, görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir.
- Aylıktan kesme: Memurun, brüt aylığından 1/30 - 1/8 arasında kesinti yapılmasıdır.
- Kademe ilerlemesinin durdurulması: Fiilin ağırlık derecesine göre memurun, bulunduğu kademede ilerlemesinin 1 - 3 yıl durdurulmasıdır.
- Devlet memurluğundan çıkarma: Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır.
3. İtirazlarda Usul Yönünden Dikkat Edilecek Hususlar
657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde Valiler tarafından verilir. Devlet memurluğundan çıkarma cezası amirlerin bu yoldaki isteği üzerine, memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kurulu kararı ile verilir.
Yine aynı Kanunun 135 inci maddesine göre; Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir.
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir. İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır. İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler. Disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir.

 DİSİPLİN CEZALARI
İTİRAZ SÜRESİ
İTİRAZ MERCİ
 Uyarma Cezası
7 gün
Disiplin Kurulu
İdari Yargı
 Kınama Cezası
7 gün
Disiplin Kurulu
İdari Yargı
 Aylıktan Kesme Cezası
7 gün
Disiplin Kurulu
İdari Yargı
 Kademe ilerlemesinin durdurulması
7 gün
Yüksek Disiplin Kurulu
İdari Yargı
 Devlet memurluğundan çıkarma cezası
7 gün
İdari Yargı

4.İtiraz Edilecek Disiplin Kurulları
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun değişik 134 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliği’nin 3. Maddesine göre Disiplin ve soruşturma işlerinde kanunlarla verilen görevleri yapmak üzere kurum merkezinde bir Yüksek Disiplin Kurulu ile her ilde, bölge esasına göre çalışan kuruluşlarda bölge merkezinde ve her kurum merkezinde ayrıca İl Milli Eğitim Müdürlüklerinde, Başkan ve Üyeleri bu Yönetmelikte belli edilen yetkililer tarafından görevlendirilmek suretiyle birer Disiplin Kurulu kurulur
İl Disiplin Kurulları: Defterdarlık, Valilik,
Bölge Disiplin Kurulları: Gümrük ve Ticaret Bakanlığı, Akaryakıt İkmal ve Nato Pol Tesisleri İşletme Başkanlığı,
Merkez Disiplin Kurulları: Adalet Bakanlığı, Gelir İdaresi Başkanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, Türk Silahlı Kuvvetleri, örneklerini verebiliriz
5. Disiplin Soruşturması
Devlet memurlarının disiplin suçuna konu fiil veya hâlinin öğrenilmesi üzerine, fiil veya hâlin işlenip işlenmediği hususunun ortaya çıkarılabilmesi açısından; disiplin soruşturmasının başlatılması, yürütülmesi, sonuçlandırılması ve bu disiplin soruşturmasına dayalı olarak disiplin cezasının uygulanabilmesi için idare hukukunun kurallarının uygulanması gerekmektedir.
- Disiplin cezasına konu olayla ilgili olarak disiplin soruşturması yaptırılıp, rapor düzenlenmiş mi? Usulüne uygun olarak disiplin soruşturması yaptırılıp rapor düzenlenmeden verilen cezaların hiç birisi geçerli değildir.
- Disiplin soruşturmasını yapacak kişinin, hakkında soruşturma yapılan personelin üstü unvanda veya unvanlar aynı ise kıdemce üstü olması gerekmektedir. Bu hususa riayet edilmiş mi?
- Disiplin Soruşturma Raporu ekinde yer alan soruşturmacı görevlendirme onayında, cezaya konu olayın-suçun araştırılması, soruşturulması ya da incelenmesi için yetki verilmiş mi?
 Disiplin soruşturması yapmak üzere görevlendirilen soruşturmacılar, görevlendirme onayında yazılı olayı soruşturmakla mükelleftirler. Eğer ki herhangi bir soruşturma sırasında soruşturmacı görevlendirme onayında yazılı olmayan bir suçu tespit etmişse, bunu idareye bildirerek, bu konuda alınacak yeni onaya münhasıran söz konusu suçla ilgili disiplin raporu düzenleyebilir. Görevlendirme onayında yazılmayan hiçbir suç ya da olay için soruşturmacılar disiplin soruşturması yapamazlar.
Kurumlarının çıkardıkları Disiplin Amirleri Yönetmeliğine göre disiplin amirliği ya da üst disiplin amirliği yetkisine sahip amirler, emrinde çalışan personelle ilgili disiplin soruşturmasını bizzat kendileri yapabilecekleri gibi usulüne uygun şekilde görevlendirecekleri bir personele de yaptırabilirler, bu konuda bağlı olduğu kurumdan soruşturmacı görevlendirilmesini de talep edebilirler.
Disiplin soruşturmasını disiplin amiri kendisi yaptı ise, bu soruşturma sonucunda düzenlediği raporda ilgili personele “uyarma, kınama veya aylıktan kesme” cezalarından birini veya birkaçını teklif etmişse, artık bu cezayı disiplin soruşturmasını yapan disiplin amiri veremez. Bu hususa riayet edilmiş mi?
- Disiplin soruşturması sırasında, disiplin cezasına konu olaya ilişkin ilgili kişilerin ifadelerine başvurulmuş mu?
- Raporda önerilen disiplin cezası ile ilgilinin işlediği fiil örtüşüyor mu?
Bunlara mutlaka bakılması gerekmektedir.
6. Disiplin Cezalarında Zamanaşımı
Disiplin cezası verilmesinde zaman aşımı hususu 657 Sayılı Kanunun 127. maddesinde düzenlenmiştir.
Kanunun 127. maddesinde; ‘’Bu Kanunun 125’ inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına,
b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.’’ denilmektedir.
Yine, Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliğin 19 uncu maddesi; ‘…Bu genel sorumluluğun dışında disiplin amirleri ayrıca;
a) Memurların uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve memurluktan çıkarma cezalarından biriyle cezalandırılması gereken disipline aykırı davranışlarını öğrendikleri tarihten itibaren kanunen belli süreler içinde disiplin soruşturmasını başlatarak; gerekli cezayı uygulayarak, disiplin cezası verme yetkisinin zaman aşımına uğramasını önlemek,… zorundadırlar…’  hükmünü havidir.
Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, soruşturmaya başlama süresinin, disiplin soruşturmasını başlatmaya yetkili disiplin amirinin öğrenme tarihi olduğu açıktır.
6.1.Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı Süresi
657 sayılı Kanunun 127. maddesi metnine göre disipline konu fiilin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren, a bendinde sayılan cezalar için, 1 ay içinde disiplin soruşturmacısının atanması gerekmektedir. Burada en önemli konu disipline konu fiilin ne zaman öğrenildiğidir. Öğrenme tarihinden itibaren, ilk dört ceza için, 1 aylık zamanaşımı süresi başlar.
Örneğin, Memurla ilgili şikayet idareye 13/4/2014 tarihinde bildirilmiş ise idarece en geç 13/5/2014 tarihine kadar bir soruşturmacının atanarak, konunun incelenmesi gerekmektedir. Eğer soruşturmacı 16/5/2014 tarihinde ya da daha sonraki bir tarihte atanırsa, kanunda öngörüldüğü şekilde bir ay içinde disiplin soruşturmasına başlanılmadığı için memura ceza verilemez.
6.2.Disiplin Cezası Verilmesinde Zamanaşımı Süresi
657 sayılı Kanunun 127. maddesinin (a) ve (b) bendinde belirtilen husus, disiplin soruşturmacısı atanmasına ilişkin zamanaşımı konusudur. Aynı maddenin son fıkrasında ise, disiplin cezası verilmesindeki zamanaşımıdır. Buradaki zamanaşımı ise, fiilin işlendiği tarihten itibaren 2 yıldır. Yukarıdaki örnekten gidecek olursak, memur hakkındaki şikayet konu fiil 13/4/2014 tarihinde gerçekleşmiş ve en geç 13/4/2016 tarihine kadar disiplin cezası verilmez ise memura zamanaşımından dolayı disiplin cezası verilemez.
7.Sonuç
Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinde; Uyarma, Kınama, Aylıktan kesme, Kademe ilerlemesinin durdurulması ve Devlet memurluğundan çıkarma olarak açıklanmıştır.
Memurlara verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı 7 gün içinde disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı aynı şekilde 7 gün içinde yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir. Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
 Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar
Kaynakça

- T.C. Anayasası
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
- Disiplin Kurulları ve Disiplin Amirleri Hakkında Yönetmeliği



Kaynak ► alosgk.com