SON YAZILAR

27 Ocak 2017 Cuma

Çalışan Cephesinden Otomatik BES

Alo Sgk | 09:41 | | | | | |


Çalışan Cephesinden Otomatik BES  

Erkan ÇETİN  
Dünya Gazetesi  

Önceki yazılarımızda otomatik BES’i işveren cephesinden ele almıştık. Bu yazımızda da getirilen sistemin asıl etkileyeceği çalışan cephesinden bazı hususlara değineceğiz. Sisteme dahil olup, katkı payı ödeyecek olan çalışanların bazı hususları iyi biliyor olmaları önem arz ediyor.

Sistem güvenli mi?
Öncelikle zorunlu tasarruflarla ilgili geçmişte bazı kötü tecrübeler bulunuyor. Bu nedenle özellikle bu tecrübeleri yaşamış olan nüfusta yine benzer tereddütler dile getiriliyor. Geldiğimiz noktada gerek bilgi işlem altyapılarının gelişmesi, gerekse de edinilmiş tecrübelerle bu konudaki altyapı geliştirilmiştir. Bireysel emeklilik şirketleri ve fonlar hem kamu otoriteleri, hem de bağımsız denetim kuruluşları tarafından birçok denetime ve raporlamaya tabi tutulmaktalar. Bu anlamda sistemin güvenilirliğini geçmiş tecrübelerle kıyaslamak doğru olmayacaktır.
Çalışana faydası ne olacak
Özellikle kişisel tasarruf eğilimi düşük bireyler açısından sistemde kalmaları faydalı olacaktır. 
Otomatik katılımın üç temel menfaati olduğu söylenebilir.
İlk olarak gönüllü sistemde katkı payı ödeyenler açısından hakettikleri yüzde yirmibeş devlet katkısı hesaplarına yatırılmaya devam edecek, otomatik BES kapsamında ödenen katkı paylarından dolayı da ayrıca devlet katkısı hakedecekler. Şunu belirtmek gerekir ki, halen gönüllü bireysel emeklilik hesabı olanlar da otomatik katılıma tabi olacaklar.
Diğer yandan cayma hakkını kullanmayarak sistemde kalan çalışanların hesabına bin Liralık bir katkı daha yapılacak.
Ancak sistemden ayrılıp tekrar otomatik BES’e dahil edilenler açısından bu katkı tekrar verilmeyecek. Ancak belirtmek gerekir ki, gerek yüzde yirmibeş devlet katkısı gerekse de bin Liralık katkıyı haketmek için belli sürelerle sistemde kalmak gerekiyor. En az üç yıl sistemde kalan bir katılımcı bu katkıların yüzde onbeşini hakedebilecek. Tamamını haketmek için ise sistemde en az on yıl kalmak ve 56 yaşını doldurmak şartlarının sağlanması gerekiyor.
Son olarak da gönüllü sistemde olmayan bir avantaj daha var. Sistemde en az 10 yıl kalıp, 56 yaşını da doldurduktan sonra birikimini toplu olarak almayıp, en az on yıllık gelir sigortası yaptırarak aylık belli bir tutar olarak almak isteyenlere birikimlerinin yüzde beşi devlet katkısı olarak verilecek.
Çalışan olarak herhangi bir şirketle anlaşılabilir mi?
Çalışanın BES şirketini seçme konusunda herhangi bir yetkisi bulunmamaktadır. Şirket seçimi işverenin görevi olup, çalışan şirketle herhangi bir sözleşme de imzalamayacaktır. Ancak çalışan faizli/faizsiz fon seçiminde bulunabilir.
Katkı payı miktarı
Çalışanların ay içinde işverenleri tarafından hesaplanan sigorta primine esas kazançlarının en az yüzde üçü net maaşlarından kesilerek katkı payı olarak şirkete aktarılacak. 2017 yılında asgari ücretle çalışan bir kişi için en az 53 Lira kesinti yapılacak, kesinti oranı daha yüksek oranda belirlenebilecektir.
Ara verme hakkı kullanılabilir mi?
Çalışan en az üç işgünü önceden işverene veya şirkete ara verme talebini ileterek en fazla üç ay süre ile katkı payı ödemelerine ara verebilir. Çalışan talebini yinelemek suretiyle üç aylık süreyi uzatabilir.
Sistemden cayma veya ayrılma
Kapsama giren çalışanlar herhangi bir sözleşme imzalamaksızın...