SON YAZILAR

16 Şubat 2017 Perşembe

Geçici Koruma Kapsamındaki Yabancı Kişilerin (Suriye Uyrukluların) Çalışma İzinleri

Alo Sgk | 12:12 | | | | | | |


Geçici Koruma Kapsamındaki Yabancı Kişilerin (Suriye Uyrukluların) Çalışma İzinleri  

Mustafa Uçar  
İş ve Sosyal Güvenlik Uzmanı
E.SGK Müfettişi

MuhasebeTR

1 – GEÇİCİ KORUMA KAPSAMINDAKİ KİŞİ
Geçici koruma ve bu kapsamdaki yabancı kişilerin (Suriye uyrukluların) çalışma izinleri;  04/04/2013 tarihli ve 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uyarınca 22/10/2014 tarihli ve 29153 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Geçici Koruma Yönetmeliği”  ile 15/01/2016 tarihli ve 29594 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik” ile düzenlenmiştir.

Geçici koruma kavramı yönetmelikte aynen; “Ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen, acil ve geçici koruma bulmak amacıyla kitlesel veya bu kitlesel akım döneminde bireysel olarak sınırlarımıza gelen veya sınırlarımızı geçen yabancılardan haklarından uluslararası koruma statüsü belirleme işlemi yapılamayan yabancılara uygulanan koruma” şeklinde ifade edilmiş ve bu kapsama alınan yabancılar için “geçici koruma kapsamındaki kişiler” ifadesi kullanılmıştır.


Geçici koruma statüsünde kayıtları yapılan yabancılar için geçici koruma kimlik belgesi düzenlenmekte ve yabancı kimlik numarası verilmektedir.  Söz konusu kişilerin geçici koruma kapsamına alınması kendilerine ülkemizde direkt olarak çalışma imkânı vermemekte olup bu kapsamdaki kişilerin ülkemizde çalışabilmeleri için çalışma izni muafiyetlerinin olması veya bunlar için çalışma izni alınması gerekmektedir.

2 – ÇALIŞMA İZNİ BAŞVURUSU İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR
Geçici koruma kapsamına alınmış, kendisine yabancı kimlik numarası verilmiş bir kişi adına çalışma izni başvurusu yapılabilmesi için öncelikle,

      - Başvurunun yapıldığı tarih itibarıyla en az altı aylık geçici koruma süresinin doldurulmuş olması,

      - Geçici koruma kaydına göre yabancıya kalma hakkı sağlanan ilde çalışmak için başvurulması,

      - Ön izin alma zorunluluğu olan mesleklerde çalışacak olanlar için, ilgili yerlerden ön izinin alınmış olması,

     - başka bir işverenin yanında çalışmak üzere düzenlenen çalışma izninin ya da bu yabancı için daha önce yapılmış sonuçlanmayan bir başvurusunun bulunmaması,şartlarının sağlanması gerekmektedir.

İşveren açısından ise istihdam kotası olarak ifade edilen işyerinde geçici koruma kapsamında çalışan sayısının, aynı işyerinde çalışan Türk vatandaşı sayısının yüzde onunu geçmemesi gerekmektedir. Ancak, hiç Türk vatandaşı çalışmayan veya çalışan sayısı ondan az olan işyerlerinde, geçici koruma sağlanan en fazla bir yabancıya çalışma izni alınabilir. Ayrıca geçici koruma sağlanan yabancılara her seferinde en fazla 1 (bir) yıl süreli çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti verilebilmektedir.

3- BAŞVURUNUN YAPILMASI
Öncelikle mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışacak geçici koruma statüsündeki yabancıların çalışma izni alınmasına gerek olmayıp söz konusu işleri yapabilmeleri için yukarıdaki şartları sağlamaları halinde çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne çalıma izni muafiyeti başvurusunda bulunmaları gerekmektedir. İl Müdürlüğü tarafından işlemleri tamamlanarak talebi uygun görülen geçici koruma sağlanan yabancıya, otomasyon sistemi üzerinden çıktısı alınan çalışma izni muafiyeti bilgi formu verilir.

Geçici koruma sağlanan yabancıların çalışma izini başvuruları ise kendilerini çalıştıracak olan işverenler tarafından e-Devlet (veya www.calismaizni.gov.tr ) üzerinden yapılacaktır. e- devlet  sistemine giriş yapıldıktan sonra geçici koruma kapsamındaki yabancılar için ayrılan modül seçilecek (sisteminde işveren kaydı olmayanlar öncelikle işveren kaydı oluşturacak)  öncelikle yabancının kimlik numarası girilip hakkında sorgulama yapılacak (Bu kapsamda yabancının geçici koruma kapsamında olup olmadığı, başvurunun yapıldığı tarih itibarıyla en az altı aylık geçici koruma süresi doldurup doldurmadığı sorgulanacak söz konusu hususlar teyit edilmezse işleme devam edilemeyecektir) ve nüfus bilgileri getirilecektir. Sonrasında yabancının çalışılacağı adres bilgisi sisteme girilecektir. (Seçilen il ile yabancıya geçici koruma ile kalma hakkı sağlanan ilin kodunun uyuşmaması halinde işleme devam edilemeyecektir.)

Geçici korunan yabancıya ve işverenine ait bilgiler sisteme eksiksiz olarak girildikten sonra aralarında düzenledikleri iş sözleşmesi ile geçici korunan yabancının fotoğrafı taratılarak sisteme yüklenecek ve başvuru tamamlanacaktır.

Geçici koruma sağlanan yabancının daha önce yapılmış değerlendirme aşamasında bir başvurusunun bulunması halinde yeni başvuruda bulunulamayacaktır. Ayrıca çalışma izni başvurusunun sistem üzerinden online olarak yapılması yeterli olup, Bakanlığa kâğıt ortamında herhangi belge gönderilmesine gerek bulunmamaktadır. Sistem üzerinden yapılan başvurular Bakanlıkça geçici koruma kapsamında çalışabilecek kişi kotası, ön izin alınması gereken meslek grupları için izinlerin alınıp alınmaması v.b. gibi hususlarda değerlendirilerek karar verilecektir.

Başvuru tamamlandıktan sonra değerlendirme aşamasında sürecin hangi aşamada olduğu başvuru yapılan sistem üzerinden takip edilebilecek ve sonuç öğrenilebilecektir. Ayrıca başvuru sürecin olumlu sonuçlanması halinde çalışma izin belgesi kurye ile gönderilmektedir.