SON YAZILAR

17 Şubat 2017 Cuma

Varlık Fonu

Alo Sgk | 09:28 | | | | |


Varlık Fonu  

Dünya Gazetesi
Geçtiğimiz ağustosta Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi’nin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Kanun, “sermaye piyasalarında araç çeşitliliğine ve derinliğine katkı sağlamak, yurtiçinde kamuya ait olan varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik ve büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmek amacıyla “Türkiye Varlık Fonu” kurulmasını öngörüyordu. Fon, Kasım 2016’da bir anonim şirket olarak “Türkiye Varlık Yönetimi Anonim Şirketi” unvanıyla kuruldu.


Varlık Fonu’nun amacı ve işleyişi Ağustos 2016’dan bu yana kamuoyunda tartışılıyordu. Ayrıca kuruluş kanununa göre, fonun varlıkları sadece özelleştirme kapsamında olan şirketlerle, özelleştirme fonu ve bazı kamu kurumlarının gelir ve nakit fazlasından oluşacaktı. Ancak, olağanüstü hal kapsamında geçtiğimiz hafta çıkartılan KHK ile Bakanlar Kurulu’na kamunun elindeki iktisadi devlet teşekkülleri içerisinden dilediğini fona devretme yetkisi verildi ve 5 Şubat’ta yayımlanan Bakanlar Kurulu kararları ile başta Ziraat Bankası, Halk Bankası, THY, BOTAŞ ve TPAO gibi şirketler olmak üzere birçok kamu kuruluşunun Hazineye ait varlıkları ile çeşitli taşınmazlar fona aktarıldı. Böylece fon, ülke gündeminde ön sıralardaki yerini tekrar aldı.

Fon hangi işlemleri yapabilecek?
Dünya örneklerinde ulusal varlık fonları (sovereign wealth funds), devlete ait kaynakları bir havuzda toplayarak gelirini artırmayı hedefleyen, devletin kontrolü altında çalışan fonlar. Örnekleri, Norveç, Çin, Rusya, Singapur gibi ülkelerde bulunuyor. Bu fonlar, kamuya ait varlıkları, ihracattan elde ettikleri cari fazlayı veya merkez bankalarında bulunan dövizleri, uluslararası yatırımlarda kullanıyorlar. Varlık Fonu’nun esas amacı ise iç piyasaya finansman sağlamak; kuruluş kanunu gerekçesinde “otoyollar, Kanal İstanbul, Üçüncü Köprü ve Havalimanı, Nükleer Santral gibi büyük altyapı projelerine kamu kesimi borcu artırılmadan finansman sağlanmasının hedeflediği belirtiliyor. Fon, bu hedef çerçevesinde bir anonim şirketin gerçekleştireceği tüm iş ve işlemleri gerçekleştirebilecek: her türlü ticari işlem, para piyasası işlemleri ve sermaye ve türev piyasalarda finansal işlemler yapabilecek; proje geliştirme ve dış proje kredisi sağlama gibi yöntemlerle kaynak temin edebilecek; hisse senedi, bono, tahvil gibi sermaye piyasası araçları ihraç edebilecek, alıp satabilecek; taşınmazlarını kiraya verecek, taşınmaz kiralayacak ve şirketlere yatırım yapabilecek.

Fon nasıl yönetilecek ve denetlenecek?
Varlık Fonu, melez bir yapı. Özünde bir anonim şirket, ancak fonu oluşturan bütün unsurlar devletle ilişkili. Fonun pay sahibi Özelleştirme İdaresi, dolayısıyla Başbakanlık’a bağlı olarak faaliyet gösteriyor; varlıklarının tamamı ise Hazine’ye ait mal ve nakitten oluşuyor. Ancak kamu kuruluşlarına uygulanan Sayıştay Kanunu, Kamu İhale Kanunu, Devlet İhale Kanunu gibi mevzuat, fona uygulanmıyor. Peki, Varlık Fonu, bir özel hukuk tüzel kişisi olarak herhangi bir anonim şirketin tabi olduğu tüm kurallara tabi mi? Bu sorunun da cevabı olumsuz. Örneğin fonun ve bağlı şirketlerinin yönetimi kurumsal yönetim ilkelerine tabi olacak ancak sermaye piyasalarında yapacağı işlemler Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi olmayacak, şirket alım satımları ise Rekabetin Korunması Hakkında Kanun düzenlemelerinin dışında tutulacak. Dünya örnekleri ile paralel olarak fonun amacını gerçekleştirebilmesi için faaliyetlerine belirli ölçüde hız kazandırılması gerekmekle birlikte, bunun çerçevesinin çok iyi belirlenmesi gerekiyor, denetimsiz ve piyasada eşitsizlik yaratabilecek bir yapıya dönüşmemesi lazım.
Varlık Fonu’nun yönetimi oldukça sade bir yapıdan oluşuyor. Fon...


Kaynak ve Yazının Devamı ► http://www.dunya.com/kose-yazisi/varlik-fonu/350334