SON YAZILAR

29 Mart 2017 Çarşamba

Şirket Gayrimenkullerinin Muhasebeleştirilmesi

Alo Sgk | 09:30 | | | |


Şirket Gayrimenkullerinin Muhasebeleştirilmesi

Burak ÖZPOYRAZ
Dünya Gazetesi
Şirketlerin çoğu zaman kiralama ve/veya sermaye kazancı elde etmek üzere ellerinde çokça arazi, bina gibi gayrimenkuller bulundurduklarını biliyoruz. “Yatırım amaçlı” gayrimenkul olarak sınıflandırılan bu mülklerin özellikleri ve ölçümleri belirgin olarak “sahibi tarafından kullanılan” veya “stok” tanımına uyan gayrimenkullerden farklılık gösterir. “Yatırım amaçlı” gayrimenkul tanımını sağlayan bu tarz gayrimenkuller Uluslararası Muhasebe Standartları (UMS) 40 uyarınca ilk olarak maliyeti ile ölçülür, daha sonra işletme yönetimi tarafından bir muhasebe politikası seçimi ile gerçeğe uygun değer veya maliyet ile ölçülebilir. Seçilen politika, şirketin sahip olduğu tüm yatırım amaçlı gayrimenkullere tutarlı bir şekilde uygulanır. Diğer gayrimenkuller ise malların veya hizmetlerin üretim veya tedarikinde kullanılmak üzere tutuldukları takdirde UMS 16, “Maddi duran varlıklar”, standardı uyarınca, olağan iş akışı içerisinde satılmak üzere elde tutuldukları takdirde UMS 2, “Stoklar” standardı uyarınca muhasebeleştirilir.


İşte tam da bu noktada şirket yönetimi olarak, şirketin elindeki gayrimenkuller finansal raporlama açısından nasıl ve ne zaman “yatırım amaçlı” olarak sınıflandırmalı veya bu sınıflama grubundan ne zaman çıkarılmalı diye sorabilirsiniz.

Gayrimenkullerin kullanım değişikliği
Geçtiğimiz aylarda Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (UMSK), Uluslararası Muhasebe Standartları 40’da yaptığı değişiklikle birlikte bu konuya ilişkin açıklık getirdi. Bu değişiklikle birlikte bir gayrimenkulün “yatırım amaçlı” gayrimenkul tanımını sağlayıp sağlamadığının değerlendirilmesinin yapılması gerekliliği yanında şirket yönetiminin kullanım niyetinin değerlendirilmesi gerekiyor. Ancak yönetimin bahse konu gayrimenkul ile ilgili kullanım niyeti tek başına yeterli değil. Söz konusu niyet ve niyet değişikliklerine ilişkin kanıtlara da ihtiyaç bulunuyor. Buna istinaden, standarttaki ilgili paragraftaki kanıt listesi, yeniden tanımlanmış. Örnekler sadece tamamlanmış gayrimenkulleri değil, henüz inşa halinde ve geliştirme aşamasındaki gayrimenkulleri de içerecek şekilde genişletilmiş. Buna göre kullanımdaki değişikliğe dair kanıt örnekleri arasında aşağıdakileri sıralayabiliriz:

• “Yatırım amaçlı” gayrimenkulden “sahibi tarafından kullanılan” gayrimenkule transferi amacıyla, sahibi tarafından kullanılmasına başlanması veya sahibi tarafından kullanılması görüşüne dayalı olarak geliştirilmesi

• “Yatırım amaçlı” gayrimenkulden “stoklar”a transfer için, satış amacıyla geliştirilmeye başlanması

• “Sahibi tarafından kullanılan” gayrimenkulden “yatırım amaçlı” gayrimenkule transferi amacıyla, sahibi tarafından kullanılmasına son verilmesi

• “Stoklar”dan “yatırım amaçlı” gayrimenkullere transfer için, bir başkasına faaliyet kiralaması suretiyle kiralama sözleşmesinin başlaması
Buna ek olarak...