SON YAZILAR

21 Nisan 2017 Cuma

İzin Kullanmak İstemeyen Parasını Alabilir mi?

Alo Sgk | 09:23 | | | | | | | | |


İzin Kullanmak İstemeyen Parasını Alabilir mi?

Resul KURT
Dünya Gazetesi

İş Kanunu'na göre, işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir ve aynı zamanda yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Diğer bir deyişle çalışanın rızası olsa dahi, yıllık ücretli izin hakkından feragat edilemeyeceği gibi, çalışırken bunun parasının da ödenmesi mümkün değildir.

İş Kanunu'na göre; işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi işçinin işyerindeki kıdemi ile yaşına göre belirlenmektedir. Buna göre;


a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara 15 günden,
b) Beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara 20 günden,
c) On beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 26 günden az olamaz.

Söz konusu kıdem süreleri, işçinin tüm çalışma hayatındaki değil, ilgili işyerindeki çalışma süresini ifade etmektedir. 18 yaş ve altında olan küçüklerle 50 yaş ve üzerinde olan çalışanların yıllık izin süreleri 20 günden az olamaz. 50 yaşından gün alan çalışanların emekli olsun ya da olmasın işyerinde 1 yılı doldurduktan sonraki yıllık izin hakları 20 iş günüdür. Diğer bir deyişle 50 yaşını tamamlamak değil, 50 yaşından gün almak önemlidir. Ayrıca yer altı maden işlerinde çalışanlar için bu süreler dörder gün arttırılarak uygulanmaktadır.

Yargıtay 9. ve 22. hukuk dairelerinin görüşüne göre de; yıllık izin hakkı anayasal temeli olan bir dinlenme hakkı olup, işçinin iş sözleşmesinin devamı şuasında ücrete dönüşmez ve bu haktan vazgeçilemez. İşçinin iş sözleşmesinin devamı süresinde kullanmadığı yıllık izinlere ait ücreti istemesi mümkün değildir. Bu husus hem Yargıtay içtihatları ve hem de iş müfettişleri uygulamasında bu yönde uygulama birlikteliği sağlanmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 54. maddesinde, yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları sürelerin birleştirilerek göz önüne alınacağı hükme bağlanmıştır. Bu durumda işçinin daha önce aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerinde geçen hizmetlerinin yıllık izne hak kazanma ve izin süreleri hesabı yönlerinden dikkate alınması gerekir.

Kamu kurum ve kuruluş1arında geçen hizmetlerin de aynı gerekçeyle izin hesabı yönünden birleştirilmesi gerekir. Bununla birlikte, işçiye önceki feshe bağlı olarak kullanmadığı izin ücretleri tam olarak ödenmişse, bu dönemin sonraki çalışma sürelerine eklenerek izin hesabı mümkün olmaz.

Ancak, önceki çalışma döneminde izin kullandırılmak veya fesihte karşılığı ödenmek suretiyle tasfiye edilmeyen çalışma süreleri de aynı işverenin bir ya da değişik işyerlerindeki çalışmalara eklenir. İşçinin aralıklı olarak aynı işverene ait işyerinde çalışması halinde önceki dönemin kıdem tazminatı ödenerek feshedilmiş olması, izin yönünden sürelerin birleştirilmesine engel oluşturmaz. Yine, önceki çalışılan sürede bir yılı doldurmadığı için izne hak kazanılmayan arta kalan süreler de işçinin aynı işverene ait işyeri ya da işyerlerindeki sonraki çalışmalarına eklenerek yıllık izin hakkı belirlenir. Yıllık izin, özde bir dinlenme hakkı olup, aralıklı çalışmalarda önceki dönem zamanaşımına uğramaz.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 19.04.2011 tarihli E: 2009/7349, K: 2011/11848 sayılı kararında...