SON YAZILAR

16 Mayıs 2017 Salı

Patronun Ödediği Özel Sigorta Primi Gider midir?

Alo Sgk | 09:51 | | | | |


Patronun Ödediği Özel Sigorta Primi Gider midir?

Nevzat ERDAĞ

İşverenlerce ödenen şahıs sigorta primleri, işle ilgili olarak ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen ücret kapsamında olduğundan, Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinin (1) numaralı bendi çerçevesinde genel gider olarak herhangi bir tutar ve oran sınırlaması olmaksızın indirim konusu yapılabilecektir.

İşverenler tarafından ücretli adına sigorta şirketlerine hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi değişik branşlardaki şahıs sigorta poliçeleri için ödenen primler, Gelir Vergisi Kanununun 61. maddesine göre ücretliye sağlanan bir menfaat olarak nitelendirilip, ücret hükümlerine göre ücret bordrosuna dahil edilir (Bürüt ücrete eklenecek). Şahıs sigorta primlerinin vergilendirilmesi sistemi 01/01/2013 ‘den geçerli olmak üzere, Gelir Vergisi Kanununun 63/3. maddesinde değişiklik yapılmış olup, yapılan değişiklik ile ilgili olarak 23/10/2012 tarihinde 85 sari No.lu Gelir Vergisi Kanunu sirküleri yayımlanmıştır. Söz konusu sirkülerin ilgili bölümünde bu husus şu şekilde anlatılmıştır:
Ödenen Şahıs Sigorta Primlerinin Ücret Matrahının Tespitinde İndirimi
6327 sayılı “Bireysel Emeklilik Tasarruf Ve Yatırım Sistemi Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun” 5. maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun 63. maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendinde yapılan değişiklik uyarınca;
1.1.2013 tarihinden itibaren, vergiye tabi ücret matrahının tespitinde, bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin elde edilen ücretin % 15’ine kadar olan kısmı ücret matrahının tespitinde indirilebilecektir. Vergiye tabi ücret matrahının tespitinde dikkate alınacak sigorta primleri; sigortanın Türkiye’de kâin ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla; – Ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’si ile – Ölüm, kaza, sağlık, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerden müteşekkildir.”
  • İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacaktır.
  • Yıl içinde asgari ücret tutarında meydana gelebilecek değişiklikler, indirim yapılacak tutarların hesabında dikkate alınacaktır.
  • İndirim konusu yapılacak prim tutarının tespitinde esas alınacak ücret, işveren tarafından çalışana hizmeti karşılığında ödenen aylık (maaş), prim, ikramiye, sosyal yardımlar ve zamlar gibi vergiye tabi sürekli nitelikteki ödemelerin brüt tutarlarının toplamı olacaktır.
  • Gider karşılığı olarak ödenen tutarlar (yapılan gerçek bir giderin karşılığı olsun olmasın) dikkate alınmayacaktır.
  • Şahıs sigorta primlerinin, vergi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilmesi için; şahıs sigorta şirketlerinin Türkiye’de yerleşik ve merkezinin Türkiye’de olması gerekmektedir.
Yukarıda yapılan açıklamalara göre; Çalışanın Sağlık Sigortası İşveren tarafından ödeniyorsa ödenen bu tutar Brüt aylığa ilave edilerek Bordro üzerinden vergilendirilerek giderleştirilecektir. (GVK 40/1) Ayrıca Düzenlenecek bordro Üzerinden İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’i Gelir Vergisi Matrahından indirilecektir (GVK 63/3). Bireysel emeklilikte vergi indirimi söz konusu değildir.
Gelir Vergisi Açısından Durum
T.C. Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı 85 no.lu Gelir Vergisi Sirkülerinde, bireysel emeklilik sistemi ve şahıs sigortalarına ödenen katkı payı ve primlerin vergi matrahının tespitinde indirimi ve elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi şu şekilde anlatılmıştır:
İşverenler Tarafından Ücretliler Adına Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Paylarının Ticari Kazancın Tespitinde İndirimi
6327 sayılı “Bireysel Emeklilik Tasarruf Ve Yatırım Sistemi Kanunu İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun” 4. maddesiyle değişik Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinin birinci fıkrasının (9) numaralı bendinde yer alan hüküm; işverenler tarafından ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının, ücretle ilişkilendirilmeksizin, ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilmesine imkan tanımaktadır.
Bu kapsamda indirim konusu yapılabilecek tutarın toplamı, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacaktır. Gerek işverenler tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, gerekse Gelir Vergisi Kanununun 63 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi kapsamında; indirim konusu yapılacak şahıs sigortaları prim ödemelerinin toplam tutarı, ödemenin yapıldığı ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını da aşamayacaktır.
Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinin birinci fıkrasının (9) numaralı bendi kapsamında; yapılacak indirim, işverenler tarafından hizmet erbabına yönelik olarak sadece bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarını içermekte olup, şahıs sigorta primlerini içermemektedir.
İşverenlerce ödenen şahıs sigorta primleri, işle ilgili olarak ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için ödenen ücret kapsamında olduğundan, Gelir Vergisi Kanununun 40. maddesinin (1) numaralı bendi çerçevesinde genel gider olarak herhangi bir tutar ve oran sınırlaması olmaksızın indirim konusu yapılabilecektir.
Hem işveren tarafından bireysel emeklilik sistemine katkı payı ödenmesi, hem de ücretli tarafından şahıs sigortalarına prim ödemesinin bulunması ve bunların toplam tutarının yukarıda belirtilen sınırı aşması halinde, indirimin öncelikli olarak ücret matrahının tespitinde mi, yoksa ticari kazancın tespitinde mi yapılacağı konusu taraflarca mükerrer indirime izin verilmeksizin, serbestçe belirlenebilecektir.
Örnek: Ücretlinin Kasım 2016 döneminde şahıs sigortalarına yaptığı prim ödemelerinin tutarı     200 TL’dir. Bu tutara ilave olarak ücretli tarafından 150 TL, işveren tarafından 150 TL olmak üzere, bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payı tutarı 300 TL’dir.
Ücretli tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payı tutarı olan 150 TL, hiçbir surette vergiye tabi ücret matrahından indirilemeyecektir.
Bu verilere göre;
Aylık Brüt Ücret4.000 TL
Şahıs Sigortalarına Yapılan Prim Ödemesi (ücretli)200 TL
Bireysel Emeklilik Sistemi Katkı Payı Ödemesi (işveren)150 TL
Önceki Dönemlerde (Ocak-Ekim/2016) İndirim Konusu Yapılmış Toplam Tutar (Varsayılan)
600 TL
Brüt Ücretin % 15’i600 TL
İşverence ödenen katkı payı ile, ücretli tarafından ödenen primlerin toplam tutarı 350 TL olmasına rağmen, brüt ücretin %15’inin 600 TL olması nedeniyle, işçi ve işveren tarafından toplam indirilecek katkı payı tutarı 600 TL olacaktır.
İndirimde, ücret matrahının tespitine öncelik verilmesi durumunda, ücretli tarafından ödenen prim tutarı 200 TL Gelir Vergisi Kanununun 63/3 üncü maddesi uyarınca, ücretin safi tutarının tespitinde indirim konusu yapılacaktır. Aynı dönemde işveren tarafından ödenen katkı payı tutarının ise sadece 100 TL’lik kısmı ücretle ilişkilendirilmeksizin ticari kazancın tespitinde gider olarak indirilecektir. İşveren tarafından ödenen, ancak Gelir Vergisi Kanununun 40/9 uncu maddesi uyarınca indirilemeyen 50 TL ise, ücret olarak stopaj yoluyla vergilendirilmek suretiyle, ticari kazancın tespitinde dikkate alınabilecektir. Asgari ücretin yıllık tutarı ayrıca dikkate alınacaktır.
Katkı paylarının ticari kazancın tespitinde dikkate alınabilmesi için; bireysel emeklilik şirketlerinin 4632 sayılı Kanununun 8. maddesinde yer alan hüküm uyarınca, emeklilik branşında ruhsat almış şirketlerden olması gerekmektedir.
Sosyal Güvenlik Kanunu Açısından Durum
5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde;
“İşverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.” denilmektedir.
Sigortalı adına ay içinde;
  • Özel sağlık sigortası primi,
  • Bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverence yapılan ödemeler toplamının,
  • Aylık asgari ücretin % 30’una isabet eden kısmı prime esas kazanca dahil edilmeyecek,
  • Kalan tutar ise ödendiği ayın prime esas kazancına dahil edilecektir.
Özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payı adı altında işverenlerce yapılan ödemelerden prime esas kazanca dahil edilecek tutar;
Formülü:
  • Brüt Aylık Asgari Ücret  X  % 30 = İstisna Tutarı
  • Özel Sağlık Sigortası Primi + Bireysel Emeklilik Katkı Payı – İstisna Tutarı = Prime Esas Kazanca Dahil Edilecek Özel Sağlık Sigortası Primi ve Bireysel Emeklilik Katkı Payı Tutarı
formülü vasıtasıyla hesaplanacaktır.