SON YAZILAR

9 Haziran 2017 Cuma

Zararların geçmiş yıl kazançlarından mahsubuna izin verilmeli

Alo Sgk | 09:14 | | | | | |


Zararların geçmiş yıl kazançlarından mahsubuna izin verilmeli

Recep BIYIK
Dünya Gazetesi

Devletin, mükellefin zor zamanında yanında olması

Vergi mevzuatımıza zor günde olan mükellefler için uygulanabilecek kolaylıklar öngören büyüklü küçüklü birçok düzenleme var. Zaman zaman yeni kolaylıklar da getiriliyor. Bunun son örneği olarak, 27 Mayıs 2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7020 sayılı Kanun’la getirilen, öngörülemeyen nedenlerle vergi borcunu ödeyememiş olan mükelleflerin vergi borçlarının teciline olanak sağlayan düzenleme söylenebilir.


Ancak ne zaman devletin zor zamanında mükellefin yanında olması ifadesini duysam, cari yıl zararlarının geçmiş dönem kazançlarından mahsubuna izin verilecek bir düzenleme mi geliyor diye düşünürüm. Kastedilen bu mu diye kulak veririm. Elbette bu olmaz. Ancak bundan daha iyi kara gün düzenlemesi de olmaz diye düşünüyorum. Vergi mevzuatımız cari dönem kazançlarından geçmiş yıl zararlarının mahsubuna belli koşullarla olanak sağlıyor. Bu koşullar, beş yılla sınırlı olması ve bilinen şekli koşullar. Ancak tersi durumda yani önce kâr edip üzerinden vergisini veren mükellef sonraki yıl zarar ederse yapacak bir şey yok. Ta ki yeniden kazanç elde edinceye kadar. Oysa bu iki durum arasında özünde hiçbir fark yok.
Örneğin birinci yıl 100 birim zarar, ikinci yıl 100 birim kazanç elde eden mükellef toplamda kazanç sıfır olduğu için vergi ödemiyor. Tersi olduğunda, birinci yıl 100 birim kâr, ikinci yıl 100 birim zarar eden mükellef birinci yıl 100 birim üzerinden vergisini veriyor, ikinci yıl oluşan zarar ileriki yıllarda doğacak kârdan mahsup edilmek üzere taşınıyor. Oysa her iki durumda da ikinci yılın sonunda kazanç durumu eşit. Ödenen vergiler eşit değil. Bunun sağlamanın yolu, ikinci örnekte de birinci yıl ödenen verginin mükellefe iadesi, yani ileriye doğru da zarar mahsubuna olanak sağlanması.

Mevcut ileriye zarar mahsubu örneği

Bahsedilen konuya aslında çok sınırlı da olsa yabancı değiliz. İleriye zarar mahsubu uygulaması bir şekilde kurumların tasfiyesinde yapılabiliyor. Tasfiyeye giren şirketler, tasfiye döneminde her yıl için kazançlarını tespit ediyor ve vergisini normal dönemde olduğu gibi ödüyorlar. Diğer dönemlerde olduğu gibi, geçmiş dönem zararlarını da sonraki dönemlerde mahsup edebiliyorlar. Buna ek olarak, önceki tasfiye dönemlerinden herhangi birinde vergi ödenmesine rağmen tasfiye zararla kapanmışsa, önceki dönem beyannameleri düzeltiliyor ve fazla ödenen vergi iade alınabiliyor. Dolayısıyla sonraki dönemde oluşan zarar önceki dönemlerin kazançlarından mahsup edilmiş oluyor.

Diğer ülke deneyimleri

İleriye doğru zarar mahsubu uygulaması bazı ülkelerde, geriye doğru zarar mahsubu kadar kapsamlı olmasa da var. Bu ülkelere örnek olarak; Almanya, Fransa, 
İngiltere, Hollanda, Kore, Singapur ve Macaristan sayılabilir.
Bu ülkelerin uygulamalarına baktığımızda...