SON YAZILAR

18 Temmuz 2017 Salı

Bağımsız denetimde yeni unvan “serbest bağımsız denetçi” uygulaması ne getirecek?

Alo Sgk | 09:40 | | | | |


Bağımsız denetimde yeni unvan “serbest bağımsız denetçi” uygulaması ne getirecek?

PROF. DR. Necdet SAĞLAM - ANADOLU ÜNİVERSİTESİ İİBF.
Dünya Gazetesi
1984 tarihli Avrupa Birliği (AB) 8. şirketler direktifi birlikteki bağımsız denetim konusunu; denetim standartları, kalite güvencesi, kamu gözetimi ve denetimde etik ilkeler konularında düzenlemiştir. 25.04.2006 tarihinde kabul edilen revize 8. direktif, denetimde kamu gözetimi, kalite güvencesi, müşteri bilgilerinin gizliliği, denetim komiteleri, denetim firmalarında şeffaflık, denetçilerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı, uluslararası denetim standartlarına uyum gibi konularda önemli yenilikler getirmiştir.


AB’ye uyum çerçevesinde “02/11/2011 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 660 sayılı Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun (KGK) Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 9’uncu, 25’inci ve 27’nci maddelerine dayanılarak hazırlanan Bağımsız Denetim Yönetmeliği ve 26/12/2012 tarihli ve 28569 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Bu çerçevede Haziran 2017 itibarıyla 235 bağımsız denetim şirketine bağımsız denetim yapma yetkisi verilmiştir. 10 yılını tamamlamış ve bağımsız denetim eğitimini tamamlayan mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere KGK tarafından bağımsız denetçi yetkisi verilerek sicile kaydedilmişlerdir. Haziran 2017 itibarıyla yetki verilen bağımsız denetçi sayısı 16.416 adettir.
Bağımsız denetim gerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gerekse 660 sayılı Kararname uyarınca KGK’ca yetkilendirilmiş bağımsız denetçiler ve bağımsız denetim kuruluşlarınca, KGK’nın belirlediği esaslar çerçevesinde, denetçilik mesleğinin gerekleriyle etiğine uygun bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda, bağımsız denetim faaliyetinin bağımsız denetçi veya bağımsız denetim kuruluşu tarafından gerçekleştirilmesinde özellikle denetimin yürütülmesinde yapılacak işler bakımından herhangi bir fark bulunmamaktadır.
2016 yılı itibarıyla Bakanlar Kurulu’nca belirlenen hadler dahilindeki şirketler, halka açık şirketler ve düzenleme kapsamında diğer şirketlerden denetlenen şirket sayısı yaklaşık 7 bin civarındadır. Bu şirketler bağımsız denetim şirketlerince ve bağımsız denetim ağlarınca denetlenmektedir.
Bu süreçte uygulanması sırasında karşılaşılan aksaklıkların giderilmesi için KGK’ca yeni Bağımsız Denetim Yönetmeliği taslağı hazırlanmıştır. Değişiklik taslağında hem bağımsız denetimden beklenen kalite, güvence ve dolayısıyla kamu yararına sağlayacağı katkı düşünülerek hem de uygulamada birlik oluşturulmasını teminen, kendi nam ve hesabına bağımsız denetim faaliyeti üstelenenlerin de denetim kuruluşları gibi denetim ekibi kurması, kalite kontrol sistemi oluşturması gibi birtakım düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, kendi nam ve hesabına denetim üstlenebilen ve bunun için öngörülen şartları taşıdığı kurum tarafından onaylananlar “serbest bağımsız denetçi” olarak adlandırılmış ve serbest bağımsız denetim faaliyetinde bulunacaklara bir kısım ilave şartlar belirlenmiştir. Serbest bağımsız denetçi üstlendiği denetimlerin sorumlu denetçisidir. Ayrıca yönetmelikte, sadece kendi nam ve hesabına denetim yapanları ifade eden ibareler, serbest bağımsız denetçi ibaresi ile değiştirilmiş; ancak tüm bağımsız denetçileri ifade eden ibareler aynen korunmuştur. Bu şekliyle bağımsız denetçi ve serbest bağımsız denetçi adıyla iki unvan oluşmuştur.
Serbest bağımsız denetçi olarak denetim faaliyetinde bulunmak için; başvuranın sorumlu denetçi olabilme şartlarını karşılaması, denetim kadrosunun, asgari denetim ekiplerini oluşturabilecek nitelik ve genişlikte olması, denetçilerin tam zamanlı ve asgari bir raporlama dönemi için istihdam edilmiş olması, denetim kadrosunda kendisi hariç en az bir sorumlu denetçinin bulunması, kendisinin ve denetçilerinin herhangi bir denetim kuruluşunda veya başka bir serbest bağımsız denetçi yanında ortak, kilit yönetici veya denetçi olarak görev almaması ve denetçilerinin ayrıca serbest bağımsız denetçi olarak faaliyette bulunmaması, denetim rehberleri dahil olmak üzere, esasları KGK’ca belirlenen kalite kontrol sistemine ilişkin politika ve süreçlerini yazılı olarak oluşturmuş olması, şarttır. Denetim faaliyetinde bulunmak isteyen serbest bağımsız denetçiler, yukarıda belirtilen şartları sağladıklarını gösteren bilgi ve belgelerle birlikte KGK’ya onay için başvuruda bulunurlar. KGK onayından sonra bu kişiler serbest bağımsız denetçi olarak sicile kayıt ve ilan edilir. Yaptığım incelemelerde...