SON YAZILAR

28 Temmuz 2017 Cuma

Teşvikler neden memnun etmiyor?

Alo Sgk | 09:12 | | | | |


Teşvikler neden memnun etmiyor?

Recep BIYIK
Dünya Gazetesi

İki tespit yaparak başlayalım.


Birincisi, bizim vergi sistemimiz vergi teşvikleri açısından yeteri kadar cömert. Çok sayıda teşvik var, büyük bölümü de hiç de küçümsenecek teşvik değil.
İkincisi, teşvikler büyüklüğüyle orantılı olarak kişileri, işletmeleri, mükellefleri yeterince mutlu etmiyor. Elbette verilen teşvikler uygulanıyor,  işletmelere önemli vergi tasarrufu sağlanıyor, ancak teşviklerin büyüklüğü ile memnuniyet aynı düzeyde değil.
İşte bana göre nedenleri.

Teşvik düzenlemeleri çok karmaşık

Başta yatırım teşvikleri ve Ar-Ge teşvikleri olmak üzere, teşvik düzenlemeleri son derece karışık, yönetilebilir olmaktan uzak. Düzenlemeler uzmanları tarafından dahi anlaşılabilecek durumda değil.

Teşvikler ihtiyaç olan zamanda kullanılamıyor

Yatırımlarda kurumlar vergisi indirimi, Ar-Ge indirimi, sınai mülkiyet haklarında istisna gibi önemli teşviklerin birçoğu işletme kâra geçtikten sonra veriliyor. Kâr elde etmeye başladıktan sonra verilen teşvik doğal olarak önemini kaybediyor. Yatırımcı harcama yaptığında, finansmana ihtiyaç duyduğunda teşvik istiyor.

Cömert denilen bir teşvik uygulamada önemsiz olabiliyor

Bazen dağ fare doğuruyor özetle. Düzenlemeye bakıyorsunuz iyi bir teşvik, sonuca bakıyorsunuz olmasa da olur. Örnek mi, indirimli kurumlar vergisinde yeni yapılan yatırımdan elde edilen kazancın tespitinde kullanılan bir yöntemin sonucu. Kanun diyor ki, yaptığınız yatırımdan doğan kazancı hesaplayamıyorsanız, yatırım harcaması tutarının toplam sabit kıymet tutarı içindeki payını dikkate alarak, varsayıma dayalı bir hesaplamayla yeni yatırımdan doğan kazancı bulun. Bir yoruma göre hesaplamada sabit kıymet tutarı olarak amortisman öncesi yeniden değerlenmiş değerleri dikkate almak gerekiyor. Böyle olunca, büyük bir aktifi olan, verimliliği düşük ama amortisman öncesi değeri kayda değer olan bir işletmede teşvike ulaşmak çok uzun yıllar mümkün olmayabiliyor.

Teşvik düzenlemeleri hayatın gerçeklerini görmüyor

Aslında bu cümleyi sadece teşvikler için kurmamak gerekiyor ama teşvik düzenlemelerinde çok daha geçerli bir cümle. Düzenlemeler hayatın gerçeklerini görmeyebiliyor. Son zamanlarda çok yazdım, tekrarlamakta sakınca görmüyorum. Yeni gelmiş bir teşvik, nakit sermaye artırımında faiz indirimi sağlıyor. Ancak indirimden yararlanmak için ortakların sermaye taahhüt borcunu öz kaynaklarıyla karşılayıp karşılamadığını bilmeniz gerekiyor. Halka açık bir şirketseniz veya yabancı ortaklarınız varsa nasıl tespit edebilirsiniz bilmiyorum. Tek bir ortağınız olsa da nasıl tespit edebilirsiniz, o da ayrı. Sonuçta ortağınız büyük bir şirketse, belli bir nakit akışı vardır. Hangi ödemenin kaynağı neredendir diye bir soruya yanıt bulmak mümkün olmayabiliyor.

Çok tercihli düzenlemeler etkili olmayabiliyor

Teşviklerin seçici olması doğru. Herkese...