SON YAZILAR

18 Ağustos 2017 Cuma

Yıllık İzinde Bölünme Sınırı Kalktı

Alo Sgk | 16:10 | | | | | | | |



Yıllık İzinde Bölünme Sınırı Kalktı

Turgay Özen
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi



I-GİRİŞ
Yıllık izin ve hakları T.C. Anayasasının, 50. Maddesinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53 ila 61. 6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 422 ila 425 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Ayrıca, uygulamaya ilişkin olarak ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 60. maddesine dayanarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından “Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği” yayımlanmıştır.

Makalemizin konusunu oluşturan yıllık ücretli izinlerin bölünebilmesi ile ilgili; TBMM tarafından, 14.04.2016 tarihinde kabul edilen ve 26.04.2016 tarihinde, 29695 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve yayımı tarihi itibari ile yürürlüğe giren 6704 sayılı Kanun ile  4857 sayılı Kanunun 56. maddesinin 3. fıkrası: “53’üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir” şeklinde değiştirilmiştir ve bu bağlamda da 18.08.2017 tarihinde Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik yayınlanmıştır.

II- YILLIK İZİN SÜRELERİ

4857 sayılı İş Kanunu’nun 53.maddesinde aşağıdaki şekilde belirlenmiştir.

İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.

Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.

Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.

İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;

a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,

b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,

c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,

Az olamaz.

Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri dörder gün arttırılarak uygulanır.

Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.

Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir. 

III- YILLIK İZİNİN KULLANILMASI

4857 sayılı İş Kanunu’nun 56.maddesinde yıllık ücretli iznin uygulanması konu edilmiştir.

Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez.

Bu iznin 53. maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur.

Ancak, 53. maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir.

İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.

Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır.

Alt işveren işçilerinden, alt işvereni değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam edenlerin yıllık ücretli izin süresi, aynı işyerinde çalıştıkları süreler dikkate alınarak hesaplanır. Asıl işveren, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin hak kazandıkları yıllık ücretli izin sürelerinin kullanılıp kullanılmadığını kontrol etmek ve ilgili yıl içinde kullanılmasını sağlamakla, alt işveren ise tutmak zorunda olduğu izin kayıt belgesinin bir örneğini asıl işverene vermekle yükümlüdür.

IV- SONUÇ

4857 sayılı İş Kanunu’nun 56. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında: “Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez. Bu iznin 53. maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur” diye ifade edilmiştir. Ancak son yapılan değişiklikle “53. maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir” denilmiştir. İş Kanunu’nun 53. maddesinde yer alan izin sürelerin, işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunlu tutulmuş, yıllık izinlerin bölünmeden tek parça olarak kullanılması esas almıştır. Buradan sonuçla çalışan, yıllık izninin tamamını tek bir seferde kullanmak isterse, işveren, çalışanın yıllık iznini bölerek kullanmasını isteyemez. Çalışanı, yıllık iznini bölmesi konusunda zorlayamaz. Yıllık izinlerin tek parça halinde kullanılması esas olsa da 53.maddenin 3. fıkra hükmü gereğince yıllık izinler bölünerek kullanılabilir. Bunun için tarafların karşılıklı olarak anlaşması ve bölünen yıllık iznin bir parçasının on günden az olmaması gerekmektedir. Yapılan değişiklikle, yıllık izinlerin en çok üçe bölünebileceğine ilişkin hüküm kaldırılmış ve izinlerin kaç parçada kullanılması gerektiği noktasında herhangi bir sınırlama kalmamıştır.