SON YAZILAR

20 Eylül 2017 Çarşamba

Bağ-Kur’luya İşsizlik Ödeneği Geliyor

Alo Sgk | 14:35 | | | | | | | | |



Bağ-Kur’luya İşsizlik Ödeneği Geliyor

Tayfun Koru
Sosyal Güvenlik Denetmen Yrd.

5510 Sayılı kanunun 4. Maddesinin b bendine tabii olan (Bağ- Kur) sigortalılar, ticari faaliyetlerine son verdikleri taktirde ekonomik anlamda birtakım problemler ile karşılaşmaktadırlar. Gerek kendi istekleri ile gerekse zorunlu hallerden ötürü ticari faaliyetlerine son veren sigortalılar, yeni bir iş kurana veya yeni bir iş bulana dek geçirdikleri sürelerde hem sağlık güvencesinden yoksun kalmakta hem de hizmet akdi ile bir işveren tarafından işine son verilen 4-a sigortalıların faydalandığı işsizlik ödeneğinden yararlanamamaktaydılar. Mevcut uygulama 4-b (Bağ-Kur) sigortalıları açısından 01.01.2018 tarihi itibari ile artık tamamen değiştiriliyor.



6824 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 9. Maddesi ile 25.08.1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa Esnaf Ahilik Sandığı başlıklı ek bir madde ilave edilerek, yukarıda kısaca değindiğimiz sorunların çözülmesi amaçlanmıştır. 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Ek 6’ncı maddesinde bahsi geçen Esnaf Ahilik Sandığı ile getirilen yenilikleri açıklamaya çalışalım.

Kapsamdaki Sigortalılar;

5510 sayılı Kanunun 50 nci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılar, 10/7/1953 tarihli ve 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler, köy ve mahalle muhtarları ile tarımsal faaliyette bulunanlar hariç olmak üzere; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar Esnaf Ahilik Sandığı kapsamında Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı sayılır. Tek tek saymak gerekirse; Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar, Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar, Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı kapsamındadır.

İlgili madde gereği Esnaf Ahilik Sandığı sigortası zorunludur. Bu madde kapsamına giren ve hâlen faaliyette olanlar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte, faaliyetine daha sonra başlayanlar ise başladıkları tarihten itibaren Esnaf Ahilik Sandığı sigortalısı olurlar.

Esnaf Ahilik Sandığı kapsamında sigortalı sayılanlardan alınacak prim tutarı;

Esnaf Ahilik Sandığı sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, Esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları ve Devlet, Esnaf Ahilik Sandığı primi öder. Esnaf Ahilik Sandığı primi sigortalının 5510 sayılı Kanunun 80’inci ve 82’nci maddelerinde belirtilen prime esas günlük kazançlarından, %2 sigortalı ve %1 Devlet payı olarak alınır. Ancak alınacak günlük prim tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının iki katı üzerinden hesaplanacak tutardan fazla olamaz. Herhangi bir nedenle sigortalılık durumunun sona ermesi hâlinde, o ana kadar sigortalıdan kesilen Esnaf Ahilik Sandığı primleri ile Devlet payı iade edilmez.

Buna göre yukarıda sayılan 4/b sigortalısı olanların bugünün şartlarına göre ödeyeceği aylık işsizlik primi tutarı 35,55 TL – 71,10 TL aralığında olacaktır. Prime esas kazancı asgari seviyede olan 4b sigortalısı %34,5 oranında sigorta primi ödüyorken bu oran %36,5’e çıkacaktır. Tutar ise 2017 asgari ücret tutarı baz alınarak hesap edildiğinde 648,78 TL olacaktır. Kanun maddesinde ayrıca ödenecek olan Ahilik Sandığı Priminin kazancın tespitinde gider olarak kabul edileceği belirtilmektedir.

Esnaf Ahilik Sandığı Tarafından yapılacak ödemeler ve sağlanacak hizmetler ve yararlanma şartları

Esnaf Ahilik Sandığı sigortalılarına 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun Ek 6’ncı maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde, Kurumca aşağıda belirtilen ödemeler yapılır ve hizmetler sağlanır:

a) Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği

b) 5510 sayılı Kanun gereği ödenecek sigorta primleri

c) Yeni bir iş bulma

d) Aktif işgücü hizmetleri kapsamında kurs ve programlar

Esnaf Ahilik Sandığı Sigortası primini ödemiş olan kapsam dahilindeki 4/b ( Bağ-Kur) sigortalısının ticari faaliyetine isteyerek son vermesi veya iflas neticesinde ticari faaliyetinin son bulması halinde; sandık kapsamında yeni bir iş bulmalarına, aktif işgücüne katılmaları için kurs ve programlara katılmalarına ve en önemlisi de işsiz kaldıkları dönemde işsizlik ödeneği almalarına olanak sağlanmaktadır. Bu işsizlik ödeneğinden faydalanma şartları ve süresi ile ilgili detaylar ise şöyle:

Esnaf Ahilik Sandığı sigortalıları için sigortalılığının sona ermesinden önceki son 120 gün sürekli çalışmış olanlardan, son üç yıl içinde;

a) 600 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 180 gün,

b) 900 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 240 gün,

c) 1080 gün faaliyetini sürdüren ve Esnaf Ahilik Sandığı primi ödemiş olanlara 300 gün,
süre ile Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği verilir. Günlük Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının %40’ı olarak hesaplanacaktır. Bu şekilde hesaplanan Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği miktarı, 4857 sayılı Kanunun 39 uncu maddesine göre belirlenen aylık asgari ücretin brüt tutarının %80’ini geçemeyecek şekilde hesap edilecektir.

4447 sayılı İşsizlik Kanunu’na eklenen geçici bu madde ile 4-b sigortalılarının işsiz kalmaları halinde, ekonomik olarak destek almaları ve yeni bir iş bulmaları için yine yönlendirilmeleri faydalı bir adım olmuştur. 01.01.2018 tarihinden sonra yürürlüğe girecek olan Esnaf Ahilik Sandığı için prim ödemeleri 01.01.2018 tarihinden itibaren yapılmaya başlanacak olup kanunda belirtilen 600 gün Ahilik Sigortası Prim Ödemesi yapmış olmak şartı nedeni ile 4/b sigortalıları bu sandıktan 01.09.2019 tarihinden itibaren faydalanmaya başlayabilecekleri de önemli bir husus olarak karşımıza çıkmaktadır.