SON YAZILAR

11 Ekim 2017 Çarşamba

İşveren Teşvikleri Üzerine

Alo Sgk | 12:40 | | | | |


İşveren Teşvikleri Üzerine

Adem Karabacak
Sosyal Güvenlik Denetmen Yrd.
ademkarabacak@outlook.com


Sosyal devletin en önemli göstergesi gelir dağılımında adaleti sağlamaya yönelik politikalar geliştirmesidir. Bu politikalar dünyanın her yerinde sosyal güvenlik kuruluşları aracılığıyla hayata geçirilmektedir. Ülkemizde ise 2006 yılında yapılan sosyal güvenlik reformu ile çalışma hayatımızın üç sacayağını oluşturan ve farklı kanunlara tabi olması nedeni ile eleştirilen kurumlar tek kanun ve tek çatı altında birleştirilmiştir.


Sosyal güvenlik sistemlerinin sürdürülebilir olması için en önemli husus; sistemdeki paydaşların ödemekte olduğu zorunlu katılım paylarından oluşan Kurum gelirlerinin, diğer adıyla parafiskal gelirlerin, Kurumca sunulan parasal veya sağlık yardımlarını karşılayabilecek düzeyde olmasıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu gelirlerinin en büyük payını çalışanların hizmetlerine istinaden işveren aracılığıyla ödenen primler oluşturmaktadır. Bu noktada yasa koyucu prim ödeme sorumluluğunu işverenlere yüklemiş ve bu sorumluluğu zamanında yerine getiren işverenleri ise primlerin tahsilatında, tahakkuk eden tutarlar üzerinde indirimler yaparak teşvik etmeyi ve böylece prim tahsilatlarındaki dalgalanmaları önlemeyi amaçlamıştır. Bunun yanı sıra teşvikler üzerinde bir inceleme yaptığımızda ise işsizlere, belli başlı bazı sektörlere, bölgeler arası kalkınma farklarını gidermeye yönelik yatırımı daha az alan bölgelere, kadınlara, ar-ge faaliyetleri yürüten işyerlerine öncelik verildiği anlaşılmaktadır.


Öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumunun da icrai kanunu olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile işverenlere sunulan 5 puanlık indirim teşvikinden bahsetmemiz gerekirse; prim ödeme yükümlüleri, tahakkuk eden primleri zamanında Kuruma ödemeleri şartı ile başka bir işleme gerek olmaksızın tahakkuk eden prim tutarından 5 puan indirim elde etmektedir. Şöyle ki; istisnalar hariç % 37,5 olan SGK ve İşsizlik primi, ait olduğu ayı takip eden ayın 23. gününe kadar verilen (verilmesi gereken) aylık prim ve hizmet belgesi üzerinden tahakkuk eden tutarın, yine bu ayın sonuna kadar ödenmesi halinde  %32,5 olarak tahsil edilecektir. İndirim yapılan tutar hazine tarafından karşılanacaktır.

Diğer yandan yukarıdaki örnekte olduğu gibi zamanında tahakkuk ve zamanında ödeme kuralı baki olmak üzere diğer teşvikleri;

- Yurt dışına götürülen işçilerle ilgili 6486 yasadan kaynaklı %5 ‘lik prim desteği ile ilave prim desteği.

- 6111 sayılı torba yasadan kaynaklı 18-29 yaş arası erkekler ile 18 yaşından büyük kadınlar için 5 puanlık 5510 teşviki ile birlikte işveren hissesinin tamamının (brüt toplam ücretin %15,5 kadarına tekabül eden) İş -Kur tarafından karşılandığı prim desteği,

- 5746 sayılı yasadan kaynaklı AR-GE prim teşviki,

- 4857 sayılı yasadan kaynaklı özürlülere yönelik prim teşviki,

- 6486 sayılı yasadan kaynaklı ilave sosyo-ekonomik endeksi dikkate alınarak ilave %6 prim desteği uygulanacak iller ile ilgili olarak teşvik desteği,

- 687 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye istinaden getirilen gerek sigortalı için gerekse işveren için ödenmesi gereken sigorta priminin tamamının İş-Kur tarafından karşılandığı teşvik pirim desteği,
Şeklinde sıralayabiliriz.


Görüldüğü üzere prim ödeme yükümlülerinin ödemelerini süresinde yapmaları halinde 5 puan hazine indiriminin otomatik kazanılmasının yanı sıra, ilave diğer kendi durumlarına uygun düşen teşviklerden de yararlanmalarını sağlayacak şekilde hareket etmeleri işçi maliyetlerinde ciddi tutarlarda tasarruf etmelerini sağlayacaktır. Kurum tarafından değerlendirildiğinde ise çıkarılmış teşvik düzenlemelerinin işlerlik kazanmış olmasının yanında sürdürülebilir aktüaryal mali denge yakalanmış olacaktır.