SON YAZILAR

25 Ekim 2017 Çarşamba

İzaha davet ve zayıf noktası -2

Alo Sgk | 09:26 | | | | |


İzaha davet ve zayıf noktası -2

Ekrem ÖNCÜ
Finans Gündem

İZAHA DAVETTEN YARARLANABİLMENİN İKİ ŞARTI
1. Vergi incelemesine başlanılmamış veya takdir komisyonuna sevk işleminin yapılmamış olması gerekmektedir.

2. İhbarda bulunulmamış olması gerekmektedir. Ancak, haklarında ön tespit konusuyla ilgili ihbar bulunan mükellefler bu konuyla ilgili olarak izaha davet edilmeyecek, ön tespitle ilgisi bulunmayan ihbarlar ise izaha davete engel teşkil etmeyecektir.
İZAH DEĞERLENDİRME KOMİSYONU
Vergi Usul Kanununun 370 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, Maliye Bakanlığı izaha daveti yapacak mercii belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye istinaden, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde yeterli sayıda "İzah Değerlendirme Komisyonu" oluşturulmuştur.
İzaha Davet Yazısı
Komisyon tarafından haklarında ön tespit yapılanlara, gerekli açıklamaların yer aldığı "İzaha Davet Yazısı" Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tebliğ olunur.
İZAHIN DEĞERLENDİRİLMESİ
Kendisine izaha davet yazısı tebliğ edilenlerin madde hükümlerinden yararlanmaları için tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde yetkili komisyona izahta bulunmaları gerekmektedir. Bu süre içerisinde ilgili komisyona izahta bulunmayanlar anılan madde hükmünden yararlanamaz. Süresinde yapılan izah, komisyonca en geç 10 gün içinde değerlendirilerek sonuca bağlanır.
ZİYAA UĞRATILMIŞ OLABİLECEK VERGİ TUTARINI DOĞRULAR NİTELİKTEKİ İZAH ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER
Haklarında yapılan ön tespite ilişkin olarak, izaha davet yazısında yer verilen ziyaa uğramış olabilecek vergi tutarını doğrular nitelikte vergi ziyaına neden olunduğu yönünde mükelleflerce izahta bulunulması durumunda, izahın yapıldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının tamamlanması veya düzeltilmesi, ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilir.
Kanaatimce izaha davet düzenlemesinin bu düzenlemeyi etkinsiz kılacak noktası %20 oranında vergi ziyaı kesilecek olmasıdır. Nitekim, inceleme sonucunda yazılan Vergi İnceleme Raporları ya da Takdir Komisyonu kararlarına istinaden yapılan tarhiyatlar sonucu uzlaşmaya gidilmesi durumunda da %20 oranında vergi ziyaı cezası kesilmektedir. İnceleme aşaması vergi inceleme elemanlarını ve Takdir Komisyonlarını meşgul etmektedir. Halbuki, izaha davet müessesesi kamu açısından daha zahmetsiz ve kısa süreli bir iştir. Ayrıca mükellefler dava aşamasına da gitmemekte hazine daha hızlı bir şekilde gelir elde etmektedir. Bu nedenle izaha davette mükelleflere inceleme aşamasına göre daha fazla menfaat sağlanmalıdır. İzaha davette kesilecek vergi ziyaı önceki uzlaşma uygulamalarında olduğu gibi %5-10 arasında olmalı idi. %5-10’luk vergi ziyaı cezası kesilmesi mükellefleri teşvik edecek ve inceleme aşamasını tercih etmeyeceklerdir. Bu haliyle izaha davette %20 vergi ziyaı cezası mükellefleri incelemeye gitmeye teşvik edecektir. Kaldı ki, inceleme sonucunda mükelleflerin dava hakları da saklıdır.
VERGİNİN ZİYAA UĞRATILMADIĞINA İLİŞKİN YAPILAN İZAH ÜZERİNE YAPILACAK İŞLEMLER
Yapılan izahın yeterli bulunması
Haklarında yapılan ön tespite ilişkin vergi ziyaına neden olunmadığı yönünde mükellefçe izahta bulunulması üzerine, mükellefin izahının komisyonca yeterli bulunması ve beyanname verilmesini veya vergi beyanının tamamlanmasını gerektirir bir durumun olmadığının değerlendirilmesi halinde, mükellef hakkında söz konusu tespitle ilgili olarak vergi incelemesine ve takdir komisyonuna sevk işlemi yapılmaz.
Yapılan izahın yeterli bulunmaması
Mükellefçe yapılan izahın komisyonca yeterli bulunmaması ve beyanname verilmesini gerektiren bir durumun bulunduğunun değerlendirilmesi halinde bu durum mükellefe bildirilir. Bu bildirim üzerine, izahın yapıldığı tarihten itibaren 15 günlük süre sona ermeden mükellefçe; hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin verilmesi, eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının tamamlanması veya düzeltilmesi, ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranındaki izah zammıyla ödenmesi şartlarıyla vergi ziyaı cezası, ziyaa uğratılan vergi üzerinden %20 oranında kesilir.
Yapılan izahın yeterli bulunmaması ve mükellef tarafından Vergi Usul Kanununun 370 inci  izaha davet maddesinde öngörülen işlemlerin gerçekleştirilmemesi durumunda incelemeye veya takdire sevk işlemleri yapılır.
Kanaatimce izaha davet işleminde izahın yeterli bulunmaması durumunda idarenin incelemeye veya takdire sevk işlemi idari bir işlem olduğundan dava konusu edilebilecektir.
İZAHA DAVET ŞARTLARINI TAŞIMAYANLAR İÇİN YAPILACAK İŞLEM
İzaha davet şartlarından herhangi birini taşımadığı anlaşılan mükelleflerin vergi beyannamelerini vermelerine engel bir durum bulunmamakta olup, vergi incelemesine başlanılmadan veya takdir komisyonuna sevk edilmeden beyannamelerini vermiş olanlara, ziyaa uğratılan vergi üzerinden Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesi gereği %50 oranında vergi ziyaı cezası kesilir.
İzaha davete uyup da zamanında ödeme yapmayana %50 ceza
İzaha davet kapsamında verilen beyanname üzerine tahakkuk eden vergiler ile izah zammının mükelleflerce maddede öngörülen...