SON YAZILAR

14 Ekim 2017 Cumartesi

Neden gayrimenkuller gerçek değerleri ile satılmamaktadır?

Alo Sgk | 09:31 | | | | |


Neden gayrimenkuller gerçek değerleri ile satılmamaktadır?

Murat SAYAR
SMMM
Dünya Gazetesi
Türkiye Cumhuriyeti nezdindeki tapu işlemlerinden %2 alıcı, %2 satıcı olmak üzere toplam gayrimenkulün satış bedeli üzerinden %4 harç alınmaktadır. Her ne kadar kanunda alıcı ve satıcı ayrı ayrı telaffuz edilmiş olsa da genel prensip olarak %4’lük toplam harcı alıcı üstlenmektedir.

Söz konusu satışlar yaklaşık 10 yıl öncesine kadar beyana dayalı yapılırken Gelir İdaresi Başkanlığı buradaki satış farkları ve haliyle vergi kayıplarını önlemek için bir dizi önlemler getirdi. Bunlardan bir tanesi gayrimenkulü sınırları içinde tutan belediyelerden emlak satış değeri almayı zorunlu kıldı. Belediyeler bu işbirliğinden gayet memnun oldular, evrakı vermek için borcu olmaması şartı gerekiyordu ve eski dönem emlak vergisi vs gibi alacaklarını tahsil ettiler.
Fakat zaman içinde bu çözümde yeterli kalmadı. Yeterli kalmamasının sebebi ise; belediyelerdeki değerlerin güncel satış değerleri ile uyumlu olmaması idi. Özellikle büyükşehirlerde emlak fiyatları en kârlı yatırım aracı olduğu aşikârdır. Belediyeler değerlemede piyasa bedellerinin çok çok altında kaldılar. Gelir İdaresi bu işi çözmek için farklı bir formül gelişti ve söz konusu gayrimenkul banka kredisi ile alındı ise onunla ilişkilendirmeye başladı. Hatta bununla da yetinmeyip geriye dönük 5 yıllık (vergilendirme zaman aşımı) süre için kapsamlı bir çalışma yaparak bir çok cezalı tarhiyat tespit etmiştir.
Konuyu örneklendirmek gerekirse; İstanbul’da 3. Havaalanı ile değerlenen Arnavutköy civarındaki gayrimenkuller köy statüsünden yeni çıktıkları için belediye tarafından yapılan değerlendirmeler çok yüksek olamadı. Rakamsal ifadeler ile 10 milyon TL değerindeki arsayı XYZ Ticaret AŞ şirketi ZYV Sanayi Ltd. Şti.’den satın almaya karar verdi. Satıcı firma söz konusu gayrimenkulü 3 yıl önce satın aldığı için KDV’den muaf olacağı gibi mevcut kanunlara göre satış kârının da %75’lik kısmı istisna (sermayeye eklemek şartıyla) kapsamındadır. Alıcı firma alış bedelinin yarısını nakit diğer yarısını ise kredi ile alacaktır. Belediyeden alınan satış değeri ise bir milyon TL’dir. Alıcı firma eğer ki bu arsayı 10 milyon TL bedel ile satın alsa 400 bin TL harç ödeyecek ve bunun yarısı olan 200 bin TL’yi ise ne gider kaydedebilecek ne de arsanın maliyetine ilave edebilecektir. Sizce bu durumda ne yapacaktır?
Sormuş olduğum soruya cevap vermek yerine sosyal medyada yer alan Gelir İdari Başkanlığı tarafından dağıtılan resimdeki “Tapu İşlemlerinizi Gayrimenkulünüzün Gerçek Değeri Üzerinden Yapın. Tapu Harçları Gayrimenkullerin Gerçek Alım-Satım Üzerinden Ödenmelidir” konulu mesaja dikkat çekmek istiyorum.
Gelir İdaresi Başkanlığı vermiş olduğu bir çok özelge de...