SON YAZILAR

13 Ekim 2017 Cuma

Ödemeler dengesinde riskler artıyor

Alo Sgk | 09:55 | | |


Ödemeler dengesinde riskler artıyor

İsmet ÖZKUL
Dünya Gazetesi

Merkez Bankası’nın açıkladığı ağustos ayı verileri, ödemeler dengesinde risklerin giderek arttığını gösteriyor. Cari açığın finansmanı için kaynak bulmak bir yandan zorlaşıyor ve dış kaynak girişi azalıyor, diğer yandan da giren kaynağın niteliği bozuluyor.

Ödemeler dengesinin 8 aylık sonuçları şöyle bir görünüme sahip:
* Yılın ilk 8 ayına ait ödemeler dengesi verileri ise geçen yıla göre daha olumsuz. Geçen yılın ilk 8 ayında 22.89 milyar dolar olan cari açık yüzde 18.95 ve 4.34 milyar dolar artarak 27.23 milyar dolara yükseldi.
* 8 aylık cari açığın geçen yıla göre artmasında dış ticaret açığının 6.36 milyar dolar ve yüzde 22.97 artarak 34.04 milyar dolara tırmanması etkili oldu.
* 8 aylık dönemde net turizm gelirlerinin 1.91 milyar dolar ve yüzde 22.05 artışla 10.58 milyar dolara çıkması, dış ticaret açığındaki bozulma karşısında çok yetersiz kaldı.
* 8 aylık cari açığın geçen yıldan kötü olmasından daha önemli olan gelişme ise ödemeler dengesinin finansman tarafındaki bozulmanın ürkütücü boyuta ulaşması.
* Geçen yılın ilk 8 ayında 33.35 milyar dolar olan net dış kaynak girişi, bu yıl 7.52 milyar dolar ve yüzde 22.56’lık bir düşüşle 25.83 milyar dolara geriledi.
* Dışarıdan gelen kaynak cari açıktaki artışı finanse etmeye yetmedi. Bu yüzden 8 ayda döviz rezervleri 11.86 milyar dolar eridi. Oysa geçen yılın aynı döneminde döviz rezervleri 10.46 milyar dolar artmıştı.
* Yılın ilk 8 ayında yabancı doğrudan yatırımların miktarı 1.15 milyar dolar ve yüzde 14.89 azalarak 6.55 milyar dolara indi. Üstelik yabancıların gayrimenkul alımı şeklindeki doğrudan yatırımları artarken ekonomi açısından anlamlı olan gayrimenkul dışındaki yatırımları keskin bir düşüş yaşadı. Yabancıların gayrimenkul yatırımları ilk 8 ayda 678 milyon dolar ve yüzde 26.53 artarken, gayrimenkul dışındaki doğrudan yatırımları 1.82 milyar dolar ve yüzde 35.50 gibi sert bir düşüş gösterdi.
* Doğrudan yatırımlar düşerken sıcak para girişinde ciddi bir artış yaşandı. İlk 8 ayda yabancıların mevduat, hisse senedi ve bono yatırımlarından oluşan sıcak para girişi, geçen yıla göre 6.03 milyar dolar ve yüzde 41.92 artarak 20.41 milyar dolara çıktı.
* Alınan kredilerde de kısa vadeye kayış yaşandı. Yılın ilk 8 ayında uzun vadeli krediler net geri ödeme ile 3.71 milyar dolar azalırken, kısa vadeli krediler 7.73 milyar dolar arttı.
* Toplamda ödemeler dengesinde yılın ilk 8 ayında uzun vadeli kaynak girişi 14.59 milyar dolar ve yüzde 83.71 gibi dramatik bir düşüşle 17.43 milyar dolardan 2.84 milyar dolara düştü. Buna karşın kısa vadeli kaynak girişi 15.31 milyar dolar ve yüzde 119.23 gibi tersine dramatik bir artışla 28.14 milyar dolara fırladı.
* Geçen yılın 8 ayında gelen...