SON YAZILAR

5 Ekim 2017 Perşembe

Serbest meslek kazançları ve ÇVÖ anlaşmalarının Türkiye'nin vergileme yetkisine etkisi (1)

Alo Sgk | 09:12 | | | | |


Serbest meslek kazançları ve ÇVÖ anlaşmalarının Türkiye'nin vergileme yetkisine etkisi (1)

Akif AKARCA - Dr. Mehmet ŞAFAK
Dünya Gazetesi

26.09.2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Seri No.lu Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Genel Tebliği ile Türkiye'nin akdetmiş olduğu çifte vergilemeyi önleme anlaşmaları (ÇVÖA) kapsamında, anlaşmaya taraf diğer ülke mukimi gerçek veya tüzel kişilerin Türkiye'de icra ettikleri serbest meslek faaliyetleri veya benzer nitelikteki diğer faaliyetler nedeniyle elde ettikleri gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin kapsamlı açıklamalar yapılmıştır.


Bilindiği gibi, ÇVÖ anlaşmaları Türkiye'de gelir elde eden diğer ülke mukimi kişilerin gelirlerinin hangi ülkede vergileneceği konusunu da düzenlemektedir. Bu çerçevede serbest meslek kazançlarının vergileneceği ülke de bu anlaşmalar çerçevesinde belirlenmektedir. Bu gün yazımızda tebliğde yapılan açıklamalar çerçevesinde, bu anlaşmalar kapsamında serbest meslek kazançları konusunda Türkiye'nin ve diğer ülkelerin vergileme yetkisini belirleyen unsurlar üzerinde duracağız.

Anlaşmalar ve Türkiye'nin vergilendirme yetkisini belirleyen unsurlar

ÇVÖ anlaşmalarına taraf olan diğer ülke mukimlerinin Türkiye'deki hizmet alıcılarına sunulan serbest meslek faaliyetleri veya benzeri nitelikteki faaliyetler nedeniyle elde edilen gelirlerin ÇVÖ anlaşması kapsamında hangi ülkede vergilendirileceğinin belirlenmesinde en önemli husus faaliyetlerin nerede icra edildiğidir. Diğer ülke mukimi tarafından faaliyetlerin Türkiye'de icra edilmesi durumunda, tarafların, anlaşma kapsamında vergilendirme yetkisinin tayininde aşağıdaki unsurlar belirleyici olmaktadır.
- İş yeri veya sabit bir yer unsuru,
- Kalma süresi unsuru,
- Ödemenin Türkiye'de yapılıp yapılmadığı.

Serbest meslek faaliyetinin icra edildiği yere göre vergilendirme yetkisi

ÇVÖ anlaşmalarına taraf olan diğer ülke mukimlerinin serbest meslek veya benzer nitelikteki diğer faaliyetlerinin kaynak ülke olarak Türkiye'de vergilendirilebilmesi diğer bir ifade ile Türkiye'nin vergilendirme yetkisinin oluşması için bu faaliyetlerin Türkiye'de ilgili anlaşmada öngörülen belirli unsurlara bağlı şekilde icra edilmesi gerekmektedir.
Genel kural olarak anlaşmaya taraf olan diğer ülke mukimi bir kişinin, ülkemize sunulmakla birlikte Türkiye'ye gelmeksizin icra edeceği serbest meslek veya" benzer nitelikteki diğer faaliyetleri dolayısıyla elde edeceği gelirleri vergileme hakkı ÇVÖ Anlaşması uyarınca, yalnızca diğer (mukim olunan) ülkeye bırakılmaktadır. Dolayısıyla...