SON YAZILAR

21 Kasım 2017 Salı

Fazla mesai ihtilaflarında püf noktalar

Alo Sgk | 09:43 | | | | | | | | |


Fazla mesai ihtilaflarında püf noktalar

İsa KARAKAŞ
İto Haber

* Fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödeniyor. İşçiye, fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, bu halde sadece kalan yüzde 50 zamlı kısmı ödeniyor. Yüzde 50 fazlasıyla ödeme kuralı, nispi emredici bir nitelik taşıyor.


Fazla çalışma, günlük hayatta ‘fazla mesai’ diye tabir ediliyor. Fazla çalışma saat ücreti, normal çalışma saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenir. İşçiye fazla çalışma yaptığı saatler için normal çalışma ücreti ödenmişse, bu halde sadece kalan yüzde 50 zamlı kısmı ödenir.

Yüzde 50 fazlasıyla ödeme kuralı, nispi emredici bir nitelik taşıyor. Bu nedenle işçi ve işveren taraflarının bunun altında bir oran belirlemeleri mümkün değil. Bu oran taban niteliğinde. Ancak sözleşmelerle bu oranı daha yüksek tutmak mümkün. Bu konuda tavan öngörülmüyor.

HESAPLAMA YÖNTEMİ

Fazla çalışma ücreti, ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanıyor. Son ücrete göre hesaplama yapılması doğru olmuyor. 

Yargıtay kararları da bu yönde.

Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmuyor. İstek konusu dönem içinde işçi ücretlerinin miktarı da belirlenmeli.

GEÇMİŞ ÜCRET BİLİNMİYORSA!

İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenememesi halinde bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak bilinmeyen ücretin buna göre tespiti de Yargıtay 9. Hukuk Dairesi tarafından kabul görüyor. Ancak işçinin işyerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanması gibi durumlarda, bilinen son ücretin asgari ücrete oranının geçmiş dönemler yönünden dikkate alınmasının doğru olması doğru olmuyor. Bu gibi hallerde ilgili meslek kuruluşundan bilinmeyen dönemlerin ücretleri sorulmalı ve dosyadaki diğer deliller bir değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmeli. 

ÖRNEK UYGULAMA

Hesaplanması, aşağıdaki örnekte şöyle gösteriliyor:

Örneğin ( X ) Tekstil Ltd. işyerinde haftalık çalışma süresinin yasal çalışma süresi olan 45 saat olarak belirlendiğini çalışanların 2017/Mayıs ayının 2. haftasında 47 saat çalışmış olduklarını varsayalım.

Bu durumda 47 saatlik haftalık çalışma süresi yasal haftalık çalışma (45) süresinin 2 saat üstünde bulunduğundan bu 2 saatlik çalışma fazla çalışma olup bu sürelere ait çalışmalar için normal çalışma ücretlerinin saat başına düşen miktarının yüzde 50 yükseltilmesiyle ödenmesi gerekiyor.

Sorularınız için: isakarakas@hotmail.com

HAFTALIK 45 SAATİN ALTINDAKİ ÇALIŞMALAR

İş Kanunu’na göre işçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık 45 saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak 45 saate kadar olan çalışmaları, fazla sürelerle çalışma olarak kabul ediliyor. Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde normal çalışma saat ücreti yüzde 25 yükseltilerek ödenmeli.

İŞÇİYE SERBEST ZAMAN HAKKI

İş Kanunu, işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanıyor. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı 1 saat 30 dakika, fazla süreli çalışmada ise 1 saat 15 dakika olarak belirlendi. Bu sürelerin de sözleşmelerle artırılması mümkün.

Parça başına veya yapılan iş tutarına göre ücret ödenen işlerde, fazla çalışma süresince işçinin ürettiği parça veya iş tutarının hesaplanmasında zorluk çekilmeyen hallerde, her bir fazla saat içinde yapılan parçayı veya iş tutarını karşılayan ücret esas alınarak fazla çalışma veya fazla sürelerle çalışma ücreti hesaplanıyor.

Bu usulün uygulanmasında zorluk çekilen hallerde, parça başına veya yapılan iş tutarına ait ödeme döneminde meydana getirilen parça veya iş tutarları, o dönem içinde çalışılmış olan normal ve fazla çalışma saatleri sayısına bölünerek bir saate düşen parça veya iş tutarı bulunuyor. Bu şekilde bulunan bir saatlik parça veya iş tutarına düşecek bir saatlik normal ücretin yüzde 50 fazlası fazla çalışma ücreti, yüzde 25 fazlası ise fazla sürelerle çalışma ücretidir. İşçinin parça başı ücreti içinde zamsız kısmı ödenmiş olmakla, fazla çalışma ücreti sadece yüzde 50 zam miktarına göre belirlenmeli.

YÜZDE USULÜ ÜCRET VE FAZLA MESAİSİ

Otel, lokanta, eğlence yerleri gibi işyerlerinde müşterilerin hesap pusulalarında ...