SON YAZILAR

12 Ocak 2018 Cuma

Asgari ücret ver, bir kısmını geri al!

Alo Sgk | 08:42 | | | |


Asgari ücret ver, bir kısmını geri al!

Alaattin AKTAŞ
Dünya Gazetesi

Ünlü bir işadamı yıllar önce "Zenginin parası zengine, fakirin parası fakire yetmez" demişti. Bu sözün ikinci kısmı özellikle asgari ücretle çalışmak durumunda olan işçiler için çok geçerli.

Ama tabii ki zengini de tek bir kesim olarak düşünemeyiz. Zengin var, zengin var! 

Türkiye'de asgari ücret hemen her dönem tartışma konusu olmuştur. İşçi, o ücretle çok zor geçinir, bu tamam da, işveren de durumuna göre yeri gelir asgari ücreti vermekte bile zorlanabilir. Hele işler iyi gitmiyorsa.


Asgari ücretin işçinin cebine giren bir görünen yüzü var, bir de işverenden çıkan görünmeyen boyutu. Bu yıl için asgari ücret net 1.603 lira olarak uygulanacak, işverenin cebinden ise 2.029 lira çıkacak.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de işçi statüsünde çalışan 14.5 milyon kişi var. Bu işçilerin yüzde 40.3 oranındaki 5.9 milyonu asgari ücretle çalışıyor. 

Ama bu 5.9 milyon işçinin bir kısmı gerçekte asgari ücretle çalışamıyor.

"Asgari ücretin altında bir ücret olur mu" dediğinizi duyar gibiyiz. Kağıt üstünde tabii ki olmaz. Görünürde olmaz ama pratikte bu pekala olabiliyor.

***

Bir işveren yanındaki işçisini ya sigortasız çalıştıracak ya da en azından asgari ücret verecek. Sigortasız çalıştırmak sıkıntı yaratabiliyor, dolayısıyla asgari ücretten istihdam etmek tercih ediliyor.

Ama bazı işverenler bir işçi için 2.029 lira ödeyemiyor ya da ödemek istemiyor. Bu duruma daha çok taşeron işçi çalıştıran işletmelerde rastlanıyor. Kamuda taşeron işçi çalıştıran bazı firmalar, iş alabilmek için düşük teklif veriyor. Ama düşük teklifin altında, örneğin bu yıl için bir işçiye 2.029 lira ödemeyecek olma gerçeği yatıyor.

Bunun yöntemi de basit. İşverenin cebinden 1.603 lirası işçiye ödenmek üzere her bir işçi için 2.029 lira çıkıyor. İşçi asgari ücreti olan 1.603 lirayı alıyor almasına ama işte o paranın hepsi kendine kalmayabiliyor.

İşte bir kısmı kamuda taşeron işçi çalıştıranlar olmak üzere bazı firmalar ödedikleri bu 1.603 liraya göz koyuyor.

Firmalar ödedikleri asgari ücretin bir kısmını işçiden geri alıyor. İşçi parasını resmi yolla, örneğin banka ATM'lerinden çekiyor, sonra gelip bu ücretin bir kısmını patrona iade ediyor. 
İade edilen ücrette bir "tarife" yok tabii ki. İşverenin insafı, işçinin varsa eğer pazarlık gücü...

***

Bu davranışı sergileyen işveren tartışmasız suç işlemiş oluyor ama işçinin de bunu kabul etmekten başka çaresi yok ki. Bu isteğe "Hayır" diyecek işçi kendini kapının önünde bulacağını biliyor.

İşçi bunu göze alsa ve işverene karşı davaya niyetlense durumu kanıtlaması da hiç kolay değil. Çünkü ödeme yasal yollarla gerçekleştirilirken, ödemenin...

Kaynak ve Yazının Devamı ► https://www.dunya.com/kose-yazisi/asgari-ucret-ver-bir-kismini-geri-al/398115