SON YAZILAR

4 Ocak 2018 Perşembe

e-Defter Uygulama Kılavuzu (03.01.2018-v1.6)

Alo Sgk | 08:42 | | | | |


e-Defter Uygulama Kılavuzu (03.01.2018-v1.6)



Versiyon

Yayım Tarihi
Eklenen/Silinen/Değişen
Bölüm

Açıklama
1.0
26.02.2015
--
Kılavuzun ilk yayım tarihi
1.1
16.04.2015
1. Belge Tipi (documentType)
Sayfa 17
Fatura kayıtlarında icmale ilişkin e-Arşiv
Çözümü eklenmiştir.
1.1
16.04.2015
1. Belge Tipi (documentType)
Sayfa 18
Z raporunun kaydedilmesi ile ilgili açıklama
güncellenmiştir.
1.1
16.04.2015
D. MUC KULLANIM ÖRNEKLERİ
Sayfa 27
Yabancı para kullanımına ilişkin örnek
senaryolar eklenmiştir.
1.2
20.08.2015
1. Belge Tipi (documentType) Sayfa 18
Z raporunun kaydedilmesinde değişiklik yapılmıştır. Perakende satış fişlerinin
toplulaştırılmasına ilişkin bilgi eklenmiştir.
1.3
01.10.2015
1. Belge Tipi (documentType) Sayfa 18
Z raporunun ve Perakende satış fişlerinin toplulaştırılmasına ilişkin örnek kayıt
eklenmiştir.
1.4
04.03.2016
5. SM/SMMM/YMM Adı
(accountantName) Sayfa 8
SM/SMMM/YMM adı alanındaki açıklama
güncellenmiştir.
1.4
04.03.2016
6. SM/SMMM/YMM Sözleşme
Tipi Açıklaması, Sayfa 9
SM/SMMM/YMM Sözleşme Tipi alanındaki
açıklama güncellenmiştir.
1.4
04.03.2016
18. Belge Tipi (documentType) Sayfa 20
Döviz ve Kıymetli Maden Alım Belgesi ile Döviz Alım Belgesinin kaydedilmesi ile ilgili
açıklama eklenmiştir.
1.4
04.03.2016
18. Belge Tipi (documentType) Sayfa 21
Döviz ve Kıymetli Maden Satım Belgesi ile Döviz Satım Belgesinin kaydedilmesi ile ilgili
açıklama eklenmiştir.
1.4
04.03.2016
18. Belge Tipi (documentType) Sayfa 16
Belli şartlar altında birden fazla faturanın aynı yevmiye maddesine kaydedilmesine olanak
getirilmiştir.
1.5
21.11.2016
9.Kontrol Numarası (UniqueID)
Sayfa 10
“Bir hesap dönemi” ibaresi “ilgili hesap
dönemi” olarak değiştirilmiştir.
1.5
21.11.2016

Elektronik Deftere Ait
Oluşturma Süreçleri, Sayfa 25
GİB e-defter dizin yapısı güncellenmiştir Ayrıca yasal süresi geçen ve Başkanlıkça
silinen defter ve beratların bulunduğu dizin yapısı anlatılmıştır.
1.5
21.11.2016

Elektronik Deftere Ait
Oluşturma Süreçleri Sayfa 26,27
Yasal yükleme süresi içerisinde yapılan berat silme işlemleri ve e-defter uygulamasına
beratları gönderilmeyen defterlerin uyumlu yazılımdan silinmesi
1.5
21.11.2016
Elektronik Deftere Ait
Oluşturma Süreçleri, Sayfa 27
Elektronik defterlerin incelemeye/denetime
konu olması hakkında uyarı eklenmiştir.
1.6
03.01.2018
Elektronik Bilet Kaydına
İstinaden Açıklama, Sayfa 16
Belli şartlar altında birden fazla elektronik biletin aynı yevmiye maddesine
kaydedilmesine olanak getirilmiştir.
1.6
03.01.2018
Elektronik Deftere Ait
Oluşturma Süreçleri, Sayfa 29
Yasal yükleme süresi geçen beratlara ilişkin defterlerin hangi durumlarda yeniden
oluşturulabileceğine ilişkin “Uyarı”ya eklemeler yapılmıştır.

GİRİŞ

Bilindiği üzere 6215 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 14 üncü maddesi ile değiştirilen, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun “Defter Tutma Mükellefiyeti” başlıklı 66 ncı maddesinin ikinci fıkrasında, söz konusu maddede geçen defterlerin (yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri, karar ve işletme defteri) elektronik ortamda veya dosyalama suretiyle tutulabileceği ve bu defterlerin açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları ile bu defterlerin nasıl tutulacağının Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (640 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri icabı Gümrük ve Ticaret Bakanlığı) ile Maliye Bakanlığınca çıkarılacak müşterek bir tebliğle belirleneceği hükme bağlanmıştır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 5766 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile değişen mükerrer 242 nci maddesinin 2 numaralı fıkrası ile Maliye Bakanlığı; elektronik defter, kayıt ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası ve ibrazı ile defter ve belgelerin elektronik ortamda tutulması ve düzenlenmesi uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye, elektronik ortamda tutulmasına ve düzenlenmesine izin verilen defter ve belgelerde yer alması gereken bilgileri internet de dâhil olmak üzere her türlü elektronik bilgi iletişim araç ve ortamında Maliye Bakanlığına veya Maliye Bakanlığının gözetim ve denetimine tâbi olup, kuruluşu, faaliyetleri, çalışma ve denetim esasları Bakanlar Kurulunca çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenecek olan özel hukuk tüzel kişiliğine haiz bir şirkete aktarma zorunluluğu getirmeye, bilgi aktarımında uyulacak format ve standartlar ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları tespit etmeye, bu Kanun kapsamına giren işlemlerde elektronik imza kullanım usul ve esaslarını düzenlemeye ve denetlemeye yetkili kılınmıştır.

Ayrıca söz konusu fıkrada, Vergi Usul Kanunu ve diğer vergi kanunlarında defter, kayıt ve belgelere ilişkin olarak yer alan hükümlerin elektronik defter, kayıt ve belgeler için de geçerli olduğu; Maliye Bakanlığının, elektronik defter, belge ve kayıtlar için diğer defter, belge ve kayıtlara ilişkin usul ve esaslardan farklı usul ve esaslar belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin birinci bendinde ise Maliye Bakanlığının mükellef ve meslek grupları itibarıyla muhasebe usul ve esaslarını tespit etmeye, bu Kanuna göre tutulmakta olan defter ve belgeler ile bunlara ilaveten tutulmasını veya düzenlenmesini uygun gördüğü defter ve belgelerin mahiyet, şekil ve ihtiva etmesi zorunlu bilgileri belirlemeye, bunlarda değişiklik yapmaya; bedeli karşılığında basıp dağıtmaya veya üçüncü kişilere bastırıp dağıtmaya veya dağıttırmaya, bunların kayıtlarını tutturmaya bu defter ve belgelere tasdik, muhafaza ve ibraz zorunluluğu getirmeye veya kaldırmaya, bu Kanuna göre tutulacak defter ve düzenlenecek belgelerin tutulması ve düzenlenmesi zorunluluğunu kaldırmaya yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Söz konusu maddenin üçüncü bendinde, Maliye Bakanlığının, tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter, kayıt ve belgelerin mikro film, mikro fiş veya elektronik bilgi ve kayıt araçlarıyla yapılması veya bu kayıt ortamlarında saklanması hususunda izin vermeye veya zorunluluk getirmeye, bu şekilde tutulacak defter ve kayıtların kopyalarının Maliye Bakanlığında veya muhafaza etmekle görevlendireceği kurumlarda saklanması zorunluluğu getirmeye, bu konuda uygulama usul ve esaslarını belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan Vergi Usul Kanununun 175 inci maddesinin son fıkrasında Maliye Bakanlığının, muhasebe kayıtlarını bilgisayar programları aracılığıyla izleyen mükellefler ile bu bilgisayar programlarını üreten gerçek ve tüzel kişilerce uyulması gereken kuralları ve bilgisayar programlarının içermesi gereken asgarî hususlar ile standartları ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır.

Ticari defterlere ilişkin usul ve esaslar bilindiği üzere Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı’nın müşterek olarak çıkarmış olduğu 19 Aralık 2012 tarih ve 28502 Sayılı Resmi gazetede yayımlanan “Ticari Defterlere İlişkin Tebliğ ile açıklanmıştır. Söz konusu Tebliğ’in 23. Maddesin de “Elektronik ortamda tutulacak defterler ile ilgili 13/12/2011 tarih ve 28141 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 1 Sıra Numaralı Elektronik Defter Genel Tebliği hükümleri uygulanır.” hükmü bulunmaktadır.

13/12/2011 tarih 28141 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sıra Numaralı Elektronik Defter Genel Tebliğ ile standartları yayımlanan yevmiye defteri ve defteri kebirin elektronik ortamda oluşturulması imkanı getirilmiştir. Elektronik defterle ilgili Tebliğlere www.edefter.gov.tr resmi web sitesinden ulaşılmaktadır.

Hazırlanan bu doküman ile e-Defter uygulamasına kayıtlı olan kullanıcılar ve uyumlu yazılım firmaları için dikkat edilmesi gereken hususların açıklanması amaçlanmıştır. Kılavuzda bahsi geçen konular kullanıcılar tarafından Gelir İdaresi Başkanlığının resmi forum sitesi ya da diğer resmi kanallar aracılığıyla (dilekçe, bimer vb.) iletilen sorular üzerinden hareket edilerek hazırlanmıştır.

1 Sıra Numaralı Elektronik Defter Genel Tebliğinde Maliye Bakanlığı’nın, elektronik defter, belge ve kayıtlar için diğer defter, belge ve kayıtlara ilişkin usul ve esaslardan farklı usul ve esaslar belirlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Bu yetkiye istinaden elektronik defterlerde belge ve kayıtlara ilişkin usul ve esasları www.edefter.gov.tr internet adresimizde yayımladığımız e-Defter paketi içerisinde yer alan teknik kılavuz, yevmiye defteri kılavuzu, büyük defter kılavuzu ve genel açıklamalar kılavuzumuzda ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

A. XBRL Nedir?

Elektronik defter uygulaması kapsamında oluşturulacak Yevmiye defteri ve Büyük defter, XBRL GL taksonomisine göre oluşturulmalıdır. Bu taksonomiye ait ayrıntılar www.edefter.gov.tr sitesinde yer alan teknik kılavuzlarda açıklanmıştır.

Açık bir standart olan ve lisans gerektirmeyen XBRL, finansal bilgilerin elektronik transferi için kullanılan XML tabanlı evrensel genel bir işaretleme dilidir.

Kılavuzda yer alan açıklamaların anlaşılabilmesi için XML (eXtensibleMarkup Language - Genişletilebilir İşaretleme Dili) ve ilgili diğer kavramlar hakkında bilgi sahibi olunması gerekmektedir.

XBRL’in nasıl çalışacağını gösteren teknik tanımlamaları XBRL International tarafından yayınlanan spesifikasyonlar ile yapılmaktadır.

İki temel spesifikasyon mevcuttur.

XBRL- FR (Financial Reporting – Finansal Raporlama)
XBRL- GL (Global Ledger – Global Defter)


XBRL-FR finansal bilgi kullanıcıların raporlama mekanizmasında tüm finansal bilgileri işaretleyerek finansal raporları standart ve anlaşılır hale getirerek, raporların analiz edilebilmesini, transfer edilebilmesini ve karşılaştırılabilmesini sağlamaktadır.

XBRL-GL defterlerle ilgilidir. Elektronik defter uygulaması kapsamında oluşturulacak Yevmiye defteri ve Büyük defter, XBRL GL taksonomisine göre oluşturulmalıdır...