SON YAZILAR

2 Nisan 2018 Pazartesi

SGK Prim Teşviklerinin İşverene İadesinde Sosyal Güvenlik Kurumuna, Ticaret, Sanayi ve Esnaf Odalarına Düşen Görev

Alo Sgk | 11:54 | | | | |


SGK Prim Teşviklerinin İşverene İadesinde Sosyal Güvenlik Kurumuna, Ticaret, Sanayi ve Esnaf Odalarına Düşen Görev

İsmail Dülger
Yeminli Mali Müşavir
ismaildulger63@mynet.com



Bilindiği üzere; 7103 sayılı Vergi Kanunları ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik yapılması hakkında Kanun 27.03.2018 tarihinde 2. Mükerrer 30373 sayılı Remi Gazetede yayınlanmıştır. Bu yasanın 70 inci maddesi ile 5510 sayılı kanuna EK Madde -17 eklenmiştir. Bu madde ile işverenlere 01.03. 2011 döneminden bugüne kadar bu kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki ,destek ve indirimlerden yararlanmayanlar yada yararlanılan desteklerin değiştirilmesine yönelik talepte bulunan işverenlere ilgili kuruma dilekçe vermek suretiyle 01.01.2019 tarihinden itibaren SGK dan mahsuben ve nakden iade almalarının yolu açılmıştır.


 Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Türkiye İş Kurumunun görüşleri alınarak Kurumca belirlenecek uygulama tebliği yayınlanacaktır. SGK PİRİM TEŞVİKİ İADELERİ 7103 sayılı yasanın 17.inci MADDESİNİN YÜRÜRLÜĞE GİRDİĞİ 01.04.2018 TARİHİNİ TAKİP EDEN AYBAŞINDAN itibaren 1 ay içerisinde SGK ‘ya başvuru yapılması gerektiğinden işverenlerce 31.MAYIS.2018 tarihine kadar Sosyal Güvenlik Kurumuna dilekçe ve düzeltme bildirgeleri veya yayınlanacak uygulama esasları tebliğinde belirlenecek belgelerle başvuru yapılması gerekmektedir.


Yasanın Ek-17.nci maddesinin tam metnine yazımızın sonunda yer verilmiş olup, burada esas dikkat çekmek istediğim konu, bu iadeler için Ticaret ve Sanayi odalarına kayıtlı yüz binlerce işveren ve esnaf odalarına kayıtlı mükellefler bu işlemler için nasıl hareket edecekler ve aracılara yüksek tutarlarda bir bedel ödemeden ne şekilde prim teşviklerinin iadesinden yararlanacaklardır.

Yasa koyucu, 7103 sayılı yasa ile zamanında işverenlere tanınan ancak SGK prim teşvik hakkını bilmeden kullanmayan yada eksik kullananlara geriye yönelik başvuru ve düzeltme hakkı vererek finansal açıdan işverenleri , firmaları, esnafı rahatlatmayı ve geriye dönük olarak zamanında kullanmadıkları yada eksik kullandıkları SGK PRİM TEŞVİKİ haklarını Mahkemelerde aramaları yerine, ihtilafların sonlandırması ve yeni ihtilafların önüne geçmek amacıyla kanuni düzenleme yaparak SGK primlerinin iade edilmesinin yolunu açarak işverenlere büyük ve önemli bir finansal katkıda bulunmuş olmaktadır.


Buraya kadar her şey güzel ancak bundan sonrası işverene büyük maliyet yüklemektedir. Bu iade tutarını geriye doğru 7 yıl içersindeki personel hareketleri ve personel ve işveren bilgileri ile karşılaştırmak suretiyle dönemler itibariyle iade alınacak tutarların belirlenmesinde, düzeltme bildirgelerinin verilmesinde işverenler aracılarla işbirliği yapmak zorunda kalmaktadırlar. Yasa tasarısının TBMM’ de görüşüldüğü günden itibaren işverenler üzerinde yoğun bir baskı uygulanmaktadır. İşverenlerde geriye yönelik böyle bir fırsattan yararlanma hakkını kaybetmek istememektedirler.

 Bir işverenin geçmişe yönelik olarak ne kadar iade alabileceğine ilişkin tüm bilgiler ve veriler SGK arşivlerinde elektronik ortamda mevcuttur. SGK prim teşviklerinin iadesinin hesabı için mükellefin SGK şifresi alınarak yazılım programı üzerinden işverenlerin hangi dönemde ne kadar teşvik primi iadesi alabilecekleri aynı gün içerinde belirlenebilmektedir. Bu işin yapılması için işverenden istenen ise iade (nakden veya mahsuben) alınacak tutar üzerinden belirli yüzdelerle teklifler sunularak sözleşmeler yapılmaktadır.

 Yasa koyucu işverenlerin , ……….işverenler tarafından en son bu maddenin yürürlük tarihini (01.04.2018 ) takip eden aybaşından itibaren bir ay içinde 31.Mayıs.2018 tarihine kadar Kuruma başvurulması halinde, yararlanılmamış olan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabilir veya yararlanılmış olan prim teşviki, destek ve indirimleri başka bir prim teşvik, destek ve indirimi ile değiştirilebileceklerini hüküm altına almıştır.


Sosyal Güvenlik Kurumu geriye yönelik olarak yararlanılmayan prim teşvikleri tutarlarını (mahsuben, nakden) iade ederek işverenlere finansal açıdan büyük bir rahatlama sağlarken, aracılar ise bu işlemi yaparken mükellefteki bildirge, işçi bilgileri v.b. defter kayıtları, diğer belge ve bilgilerine gereksinim duymadan SGK kurumunun elektronik arşivinde bulunan işçi ve işverene ait HAZIR BİLGİLERİNDEN hareketle yazılım programı kullanarak işverenlerin şifresi ile sisteme girmek suretiyle iade tutarını hesaplatmaktadırlar. Bu durum yapılan iş karşılığında verilen emekle pekte orantılı olmayan oranlarda kazanç elde edilmesinin yolunu açmış bulunmaktadır. Talep eden işverenler elbette ki bu tür iade işlemlerinin danışmanlık yapan firma ve gerçek kişi mükellefler aracılığı ile anlaştıkları bir tutar karşılığında yapabileceklerdir. Ancak; bu tür danışmanlık hizmetlerini yapacak kişi veya firmaların (Sosyal Güvenlik Danışmanlığı) verilen emekle uygun bir ücret tarifesi ile çalışmaları konusunda yasal düzenlemeler yapılmalıdır.

SGK kurumu arşivinde var olan işverenlere ait bu bilgilerden hareket edilmek suretiyle iade talep edeceklerin yeni bir ek mali yükün altında kalmalarının önüne geçmek istiyor ise zaten iade taleplerinin doğruluğunu saptamak için hazırlayacağı yada var olan bilgisayar yazılım programı aracılığı ile iade talebinde bulunacak işverenlerin hangi dönem ne kadar iade hakkı olduğunu hesaplamalı yada mükellefler şifreleriyle iade haklarını siteme girerek öğrenebilmelidirler. Düzeltme bildirgelerinin veya bildirimlerinin elektronik ortamda alınması sağlanmalı, yada işverenlerden yüz binlerce düzeltme bildirgesi istemek yerine aylık ve yıllık dönemler itibariyle SGK ‘nın çıkarılacak uygulama genel tebliğinde belirlenecek formatta düzeltme Listeleri verilmek suretiyle de iade taleplerinin yerine getirilmesi sağlanmalıdır.


 İşverenlerce 31.05.2018 tarihine kadar iade talep dilekçelerinin ve uygulama esasları tebliğinde belirlenecek belgelerin SGK ya verilmesi gerekmektedir.

SGK kurumunun yapacağı iade işlemi, Vergi Dairelerinin mükelleflere yaptıkları KDV iadesi ile benzeşmemektedir. Burada mükellef devreden KDV si veya ihracat istisnası v.b. işlemler nedeniyle ile ilgili olarak doğan iadelerini talep ederken SMMM veya YMM ile sözleşme imzalamakta, meslek mensupları faturalar ve defter kayıtları üzerinde alt firma incelemeleri yaparak iade talebinin doğruluğunu saptamakta ve müteselsil sorumluluk doğuran rapor yazmaktadırlar. SGK prim teşvikine ilişkin bu tür bir iade işleminde ise danışmanlık /aracılık yapan firma yada kişiler sadece SGK arşivindeki hazır bilgilerden hareketle yazılım programı kullanarak iade talebini hesaplamaktadırlar.

Bu konu ile ilgili olarak çıkarılacak uygulama tebliğin de önerilerimiz doğrultusunda düzenlemeler yapılmalı yada yazımızın başlığında belirttiğimiz gibi işverenlerin ve esnafın ilgili yasalar uyarınca kayıtlı oldukları ve aidat ödedikleri Sanayi Odaları, Ticaret Odaları ve Esnaf Odalarının üyelerine makul tutarda belirlenecek bedel karşılığında yukarıda bahsettiğimiz yazılım programını edinmek ve kullanmak suretiyle üyelerinin SGK prim teşvik bedellerinin hesaplanması , prim teşviki iadesine ilişkin düzeltme bildirgelerinin veya bildirimlerinin verilmesi ve iade taleplerinin yerine getirilmesi konusunda yardımcı olmaları, üyelerinde bu konuda kayıtlı oldukları odalardan talepte bulunmaları gerekmektedir.


TBMM tarafından kabul edilen yasalarda yapılan düzenlemelerle ; Ticaret Odalarında Ticaret Sicil Müdürlüklerinde yapılan şirket kurma işlemlerinin azaltılması , defter tasdiki, ana sözleşme ve SGK bildirimi gibi işlemlerin tek bir yerde sonuçlanması ,ilgili kurumlara elektronik ortamda bilgi verilmesi, Belediyelerde ruhsat alma işlemlerinin imza aşamalarının azaltılması,elektronik ortamda bazı işlemlerin tamamlanması bu işlemler için alınan bedellerin azaltılması , mükellefler lehine zaman kaybının önüne geçilmesi ve bürokrasinin azaltılması konularında mükellefler lehine önemli gelişmeler olmaktadır..
 Tüm Meslek Odalarının yasal düzenlemelerle işverenlere/üyelerine sağlanan yeni hakların ve menfaatlerin zamanında ve düşük maliyetlerle kullanılması konusunda her türlü desteği ve hizmet sunumunu üyelerinden esirgemeyeceklerini umuyorum.


KAYNAK: 7103 Sayılı Kanun.
7103 sayılı Kanunun 70.inc maddesi:

MADDE 70- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. (Yürürlük 01. Nisan 2018)

“EK MADDE 17- Bu Kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabileceği halde yararlanılmadığı ay/dönemlerde gerekli tüm koşulların sağlanmış olması ve yararlanılmayan ayı/dönemi takip eden altı ay içerisinde Kuruma müracaat edilmesi şartlarıyla, başvuru tarihinden geriye yönelik en fazla altı aya ilişkin olmak üzere, yararlanılmamış olan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabilir veya yararlanılmış olan prim teşviki, destek ve indirimleri başka bir prim teşviki, destek ve indirimi ile değiştirilebilir.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki dönemlere ilişkin olmak üzere tüm şartları sağladığı halde bu Kanun veya diğer kanunlarla sağlanan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanmamış işverenler ile bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yararlanılan prim teşviki, destek ve indirimlerin değiştirilmesine yönelik talepte bulunan işverenler tarafından en son bu maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren bir ay içinde Kuruma başvurulması halinde, yararlanılmamış olan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlanılabilir veya yararlanılmış olan prim teşviki, destek ve indirimleri başka bir prim teşvik, destek ve indirimi ile değiştirilebilir.
Bu maddenin ikinci fıkrası kapsamında talepte bulunan işverenlere iade edilecek tutar, maddenin yürürlük tarihinden önce talepte bulunanlar için maddenin yürürlük tarihini takip eden aybaşından, yürürlük tarihinden sonra talepte bulunanlar için ise, talep tarihini takip eden aybaşından itibaren kanuni faiz esas alınmak suretiyle hesaplanarak bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak üç yıl içinde ödenir. Ödeme, öncelikle bu Kanunun 88 inci maddesinin on dört ve on altıncı fıkralarına göre muaccel hale gelmiş prim ve her türlü borçlardan, sonrasında ise ilgili kanunlar uyarınca yapılandırma veya taksitlendirme de dâhil olmak üzere müeccel haldeki prim ve her türlü borçlarından mahsup yoluyla gerçekleştirilir. Ancak, üç yıl sonunda ilgili kanunları gereği yapılandırılma veya taksitlendirilme sebebiyle vadesi gelmemiş taksit ödemelerinden peşinen mahsup edilir. Kuruma borcu bulunmayan işverenlere altı ayda bir eşit taksitlerle iade yapılır.

Görülmekte olan davalarda ayrıca bir başvuru şartı aranmaksızın, dava öncesi yapılan idari başvuru tarihinden itibaren işleyecek kanuni faiziyle birlikte hesaplanacak tutar üçüncü fıkra hükümlerine göre mahsup veya iade edilir. Mahkemelerce, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış davalarda davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilir. Yargılama giderleri idare üzerinde bırakılır ve vekâlet ücretinin dörtte birine hükmedilir. Ayrıca, ilk derece mahkemelerince verilen kararlar hakkında Sosyal Güvenlik Kurumunca kanun yollarına başvurulmaz ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılan kanun yolu başvurularından vazgeçilmiş sayılır.
Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Türkiye İş Kurumunun görüşleri alınarak Kurumca belirlenir.”